07272017Πεμ
ΕνημέρωσηΣαβ, 13 Μαϊ 2017 10am

Κρητική Μοουσική

Νικολής Σαριδάκης "Μαύρος" - Ανδρέας Ροδινός

Γράφει ο  οι Κώστας Βασιλάκης και ο Θεόδωρος Ρηγινιώτης. Μια συνεργασία με το

www.cretan-music.gr

 

Νικολής Σαριδάκης "Μαύρος" - Ανδρέας Ροδινός.
Οι νεωτεριστές της κρητικής μουσικής
 
Πολλές φορές σήμερα ακούμε για την δεξιοτεχνία καλλιτεχνών της παλιάς εποχής. Καλλιτέχνες οι οποίοι έβαλαν βάσεις και θεμέλια έτσι ώστε γίνουν παράδειγμα προς μίμηση από τις ερχόμενες γενιές. Ακόμα τα ονόματα των βιολιστών, Χάρχαλης, Μαριάνος, Φαντομανώλης αλλά και των λυράρηδων, Καρεκλάς,Καφάτος,  Αλεξόκωστας, Παλλικαρογιάννης, ηχούν στα αυτιά μας, μεγαλώνοντας τον θρύλο που τα συνοδεύει. Σίγουρα όλοι αυτοί οι γίγαντες της μουσικής μας στην εποχή τους ήταν ασυναγώνιστοι. Τα ελάχιστα δυστυχώς ηχητικά ντοκουμέντα που έχουν σωθεί έως και τις μέρες μας, δίνουν πολύ καθαρά τον τρόπο με τον οποίο απέδιδαν την μουσική, έναν τρόπο άκρως παραδοσιακό και δωρικό σύμφωνα με τα τότε βιώματα τους.
Η μουσική αυτή νοοτροπία άλλαξε κατά τις δεκαετίες του ’20 και του ’30. Και αυτό οφείλεται στις παρουσίες δύο μεγάλων καλλιτεχνών, του βιολιστή Νικολή Σαριδάκη ή Μαύρου και του λυράρη Ανδρέα Ροδινού. Και γιατί το λέμε αυτό. Εισήγαγαν καινούργια στοιχεία, τόσο στο παίξιμο των οργάνων, όσο και στα τοπικά τους ακούσματα. Κάτι καινούργιο που βασίζεται στον σεβασμό της υπάρχουσας παράδοσης δεν είναι κατ’ ανάγκη και καταστρεπτικό. Και ιδίως όταν γίνεται από άτομα τα οποία έχουν σεβασμό και μεράκι. Οι δύο αυτοί καλλιτέχνες επεξεργάστηκαν την μουσική και τα όργανα τους, ασχέτως αν δεν διέθεταν μουσική παιδεία, μόνο και μόνο από αυτό το θείο χάρισμα που είχαν.
 
 Ο Νικολής Σαριδάκης ή Μαύρος επεξεργάστηκε εις βάθος τις μελωδίες των παλιών κισσαμίτικων συρτών, δίνοντας τους ένα άλλο χρώμα, γλυκαίνοντας τα γυρίσματα τους και έφερε μια νέα ακουστική που δεν υπήρχε, σεβόμενος όμως την πρωταρχική γνήσια δομή τους. Ναι μεν ο Χάρχαλης ήταν αυτός που μάζεψε και ταξινόμησε σε σειρές τα συρτά, ο Μαύρος όμως τους έδωσε μια φρέσκια πνοή, δημιουργώντας ο ίδιος μια ολόκληρη σχολή. Και για του λόγου το αληθές, αρκεί να ακούσει κάποιος τα ηχογραφημένα συρτά του Μαύρου και να τα αντιπαραθέσει με παλαιότερες ηχογραφήσεις, σπάνιες βέβαια, άλλων βιολιστών.

Κάτι ανάλογο και με τον Ανδρέα Ροδινό στο Ρέθυμνο. Ο ίδιος αποτέλεσε λαμπρή εξαίρεση στον τρόπο παιξίματος της λύρας. Ασφαλώς και τα ακούσματα των παλαιοτέρων λυράρηδων τον είχαν γαλουχήσει, όμως ο ίδιος έφερε πολλές καινοτομίες στο παίξιμο της λύρας αλλά και στην απόδοση των τοπικών μοτίβων του Ρεθύμνου με μοναδικό και ανεπανάληπτο τρόπο. Ο ήχος της λύρας του και ο τρόπος παιξίματος του έγινε μετέπειτα σημαία για τους νεώτερους του καλλιτέχνες. Βέβαια στις αρχές κάπου κάπου δέχθηκε επικρίσεις, μετά όμως η αξία του αναγνωρίστηκε, όχι τόσο για τις θρυλικές ηχογραφήσεις του λίγο πριν φύγει από την ζωή, αλλά κυρίως για την γλύκα και την μεγαλοπρέπεια που πρόσθεσε στους ήχους της λύρας.

Αυτοί λοιπόν οι δύο τρανοί μουσικοί νεωτερίστηκαν, καινοτόμησαν και έδωσαν στην μουσική μας μια νέα πνοή που όμως ήλθε και έδεσε με αρμονική σχέση με την ήδη γνήσια μουσική έκφραση που παρέλαβαν από τους παλαιότερους τους.