05302017Τρι
ΕνημέρωσηΣαβ, 13 Μαϊ 2017 10am

Φανταστική Ταινιοθήκη

ΣΙΩΠΗΛΟΣ ΜΑΡΤΥΣ

ΣΙΩΠΗΛΟΣ ΜΑΡΤΥΣ
(REAR WINDOW - ΗΠΑ 1954)
Σκηνοθεσία: ΑΛΦΡΕΝΤ ΧΙΤΣΚΟΚ
Σενάριο: ΤΖΟΝ ΜΑΪΚΛ ΧΕΙΖ από ένα διήγημα του ΚΟΡΝΕΛ ΓΟΥΡΛΙΤΣ
Φωτογραφία(χρ): ΡΟΜΠΕΡΤ ΜΠΕΡΚΣ
Μουσική: ΦΡΑΝΤΖ ΓΟΥΟΜΑΝ
Ερμηνεία: ΤΖΕΪΜΣ ΣΤΙΟΥΑΡΤ (Τζεφ), ΓΚΡΕΪΣ ΚΕΛΙ (Λίζα), ΘΕΛΜΑ ΡΙΤΕΡ (Στέλλα), ΡΑΙΜΟΝΤ ΜΠΕΡ (Δολοφόνος), ΓΟΥΕΝΤΕΛ ΚΟΡΕΪ (Αστυνομικός)
Παραγωγή: ΑΛΦΕΡΝΤ ΧΙΤΣΚΟΚ για την M.G.M.
Διάρκεια: 112΄
Ο Κινηματογράφος του ΧΙΤΣΚΟΚ είναι ένα κατ’ εξοχήν κινηματογράφος της "ηθικής" και ο ΧΙΤΣΚΟΚ είναι ένα "ηθικός" κινηματογραφιστής με την ευρεία έννοια του όρου.
Το καλό και το κακό συγκρούονται σε μια μάχη που  η νίκη θα γυρίσει προς το μέρος του καλού αλλά κατόπιν δυσκολιών ηθικών επιλογών και ενοχών.
Ο κινηματογραφιστής ΧΙΤΣΚΟΚ είναι ένας φετιχιστής της μυθοπλασίας. Μιας μυθοπλασίας που ενοχοποιεί, αμφιβάλλει, συνδιαλέγεται με το θεατή μέχρι το τέλος.
Ο "ΣΙΩΠΗΛΟΣ ΜΑΡΤΥΣ" είναι μια μοναδική στη κυριολεξία ταινία. Τόσο στη δομή της, όσο και στη μυθοπλασία της.
Ο Τζεφ ένας ριψοκίνδυνος φωτορεπόρτερ, βρίσκεται ακινητοποιημένος με σπασμένο πόδι στο δωμάτιο και περνά την ώρα του παρακολουθώντας τι γίνεται στην απέναντι πολυκατοικία.
Η συνήθειά του αυτή γίνεται αληθινό πάθος, στο οποίο συμπαρασύρει την φιλενάδα του Λίζα και την νοσοκόμα Στέλλα που τον περιθάλπτει.
Σιγά- σιγά θα τις πείσει ότι ένας από τους απέναντι ενοίκους σκότωσε την γυναίκα του και την εξαφάνισε σιγά - σιγά.
Όταν οι δύο γυναίκες ασχοληθούν με την εξιχνίαση της υπόθεσης ο δολοφόνος θα αντιληφθεί τον Τζεφ και θα εισβάλλει στο δωμάτιό του προσπαθώντας να τον σκοτώσει.
Ο Τζεφ θα αμυνθεί τυφλώνοντάς τον με το φλας της μηχανή του την ίδια ώρα που έρχεται η αστυνομία.
Στην προσπάθειά του ο Τζεφ θα πέσει στο κενό και θα σπάσει και το άλλο του πόδι...
Η δομή της ταινίας είναι τελείως απλή και γραμμική.
Το Τζεφ και οι ένοικοι, ο Τζεφ οι γυναίκες το έγκλημα, ο δολοφόνος και ο Τζεφ.
Υπάρχει ένα κάτοπτρο που ο θεατής (ο Τζεφ) ταυτίζεται με το είδωλό του.
Ο συμβολισμός είναι σαφής. Ο ακινητοποιημένος Τζεφ είναι ο θεατής του κινηματογράφου, η πολυκατοικία είναι το θέαμα των πολλαπλών εκδοχών (όσα τα ανοικτά παράθυρα), η θέση του Τζεφ δεν είναι τίποτα άλλο παρά η θέση του θεατή του κινηματογράφου που καθηλωμένο παρακολουθεί τα τεκταινόμενα στην οθόνη...
Ο ακρωτηριασμένος  Τζεφ και ευνουχισμένος αφού η σχέση του με τη Λϊζα είναι τελείως πλατωνική δεν είναι τίποτα άλλο παρά ο θεατής που υπομονετικά παρακολουθεί τις κινούμενες εικόνες σαν ένας ηδονοβλεψίας. Σαν τον Τζεφ δηλαδή που με την περιέργεια και το πάθος του ηδονοβλεψία παρακολουθεί τη ζωή των ενοίκων.
"Μήπως δεν είμαστε όλοι μας ηδονοβλεψίες;" λέει ο Χίτσκοκ σε μια μεγάλη συνέντευξή του στον Τρυφώ.
Αμάρτημα που ο Τζεφ θα πληρώσει με το σπάσιμο του άλλου του ποδιού. Ο "ηθικός" Χίτσκοκ ξεκαθαρίζει τα πράγματα. Κανείς δεν είναι ατιμώρητος ακόμη κι αν είναι φορέας του καλού.
"Ο Σιωπηλός Μάρτυς" είναι ένα εγκόλπιο στη σχέση θεατή/ θεάματος, στη λειτουργία και τους μηχανισμούς του θεάματος.
Υπάρχει μια αυστηρή γεωμετρία τόσο στην εσωτερική δομή της ταινίας όσο και στην αρχιτεκτονική της.
Μια ευθεία γραμμή που ξεκινά από τον αμφιβληστροειδή του Τζεφ και τέμνει την ορθογώνια επιφάνεια της όψης της απέναντι πολυκατοικίας πάνω σ’ αυτή τη γραμμή η δράση είναι αμφίδρομη. Το ξεγύμνωμα μιας κοπέλας π.χ. σ’ ένα διαμέρισμα μεταφέρεται απ’ αυτή τη γραμμή στο διαμέρισμα του Τζεφ που τη κρατάει σαν μόνη επαφή με τον έξω κόσμο. Όταν το αντικείμενο του θεάματος του Τζεφ, ο δολοφόνος παραβιάσει το αόρατο σύμπαν του τότε ο μηχανισμός κάθαρσης θα δράσει πολλαπλά. Ο δολοφόνος τυφλώνεται και συλλαμβάνεται, ο Τζεφ τραυματίζεται.
Το θέαμα είναι ιερό και οι κανόνες δεν παραβιάζονται ούτε συμβολικά ούτε ουσιαστικά τονίζει για μια ακόμη φορά ο μαιτρ σ’ αυτό το αριστούργημα που ίσως είναι και η καλύτερη δημιουργία του.