11242017Παρ
ΕνημέρωσηΠεμ, 09 Νοε 2017 11am

Στην Αρχή του Τραγουδιού

Στην Αρχή Του Τραγουδιού / Οκτώβριος 2007 - φ.61

    
ΤΟ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΜΠΑΛΚΟΝΙ
 
Μουσική, στίχοι, ερμηνεία: Ελένη Βιτάλη
 
            H Ελένη Βιτάλη είναι αναμφίβολα μία από τις σημαντικότερες φωνές του λαϊκού τραγουδιού. Και αυτό ισχύει παρόλο που  κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 80 τραγούδησε και αρκετά μέτρια τραγούδια μέσα στο γενικότερο κλίμα ξεφάντωσης στις λαϊκές πίστες της εποχής. Πιστεύω όμως  ότι ακόμα και αυτά τα τραγούδια τα μεταμόρφωνε με  το δυναμισμό και το συναίσθημα της ερμηνείας της.
    Η Βιτάλη μεγάλωσε τραγουδώντας, από τα 12 της χρόνια, δημοτικά τραγούδια σε πανηγύρια. Παρά τις αντιρρήσεις του πατέρα της, η Ελ. Βιτάλη ξεκίνησε να τραγουδάει επαγγελματικά από τα 20 περίπου χρόνια της,  έγινε ευρύτερα γνωστή στο Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης και  καθιερώθηκε   ως ερμηνεύτρια λαϊκών και δημοτικών τραγουδιών.
 
            Ο δίσκος πάντως που παρουσιάζουμε σήμερα ξεφεύγει από το κλίμα των τραγουδιών που μέχρι τότε παρουσίαζε. "Το απέναντι μπαλκόνι" κυκλοφόρησε το 1989 και  περιλαμβάνει τραγούδια σε μουσική και στίχους της ίδιας. Η Βιτάλη σ’ αυτόν τον δίσκο αποκάλυψε ένα διαφορετικό, πιο σύγχρονο πρόσωπο, ερμηνεύοντας δικά της τραγούδια ενορχηστρωμένα με ηλεκτρικό ήχο. Κι αν η μουσική δεν χαρακτηρίζεται από πρωτοτυπία ή ιδιαίτερη φαντασία, το ξεχωριστό   στοιχείο του δίσκου είναι η δύναμη και ο άμεσος και εξομολογητικός χαρακτήρας των στίχων της.
 
            "Ποτέ μου δεν είχα σκοπό να κάνω δίσκο. Με τα λίγα ακόρντα που ήξερα, έπαιρνα την κιθάρα και τη σκάλιζα, φτιάχνοντας μελωδίες και σιγομουρμουρίζοντας στιχάκια. Τα τραγούδια για "Το Απέναντι Μπαλκόνι" γράφτηκαν σε μια χρονική περίοδο περίπου 20 χρόνων. Πρώτη γράφτηκε η "Κιβωτός". Μόλις γέννησα το γιό μου. Ήμουν 20 χρονών…Στα χρόνια που ακολούθησαν, γράφτηκαν κι άλλα. Με μεγάλα διαστήματα σιωπής βέβαια. Οι φίλοι μου τα άκουγαν και μ' έσπρωχναν να τα βγάλω σε δίσκο", αναφέρει η Ελένη Βιτάλη στο αφιέρωμα "100 Δίσκοι και η ιστορία τους" της Καθημερινής.
 
            Πράγματι φαίνεται πως η Βιτάλη θεωρούσε "παιδικά" τα συγκεκριμένα τραγούδια και δεν τολμούσε να προχωρήσει στην ηχογράφησή τους. Σημαντικό ρόλο στην κυκλοφορία του δίσκου έπαιξαν  ο ηχολήπτης Γρηγόρης Τακισιάν, ο μουσικός Μάρκος Κουτοπέδης και βέβαια ο Γιάννης Σπάθας ο οποίος έκανε την ενορχήστρωση και προχώρησε στην παραγωγή του δίσκου. Το τελικό μουσικό αποτέλεσμα οφείλεται τόσο στον Γ. Σπάθα όσο και στους ξεχωριστούς μουσικούς που πήραν μέρος στην ηχογράφηση, όπως ο Ν. Αντύπας στα κρουστά και ο Β. Σαλέας στο κλαρίνο.
 
            Για να θυμηθούμε τα δέκα τραγούδια του δίσκου:
 
1. Οι μοναχικές γιαγιάδες
2.  Εγώ τραγούδαγα
3.  Η κιβωτός
4.  Κάθε σπίτι οχυρό
5.  Πιο πολύ για μένα
6.  Περπατούσα αφηρημένη
7.  Εγγόνα
8.  Ένα χειμωνιάτικο πρωί
9.  Νυχτώνει
10.  Τι με κοιτάζετε
 
 
Το τραγούδι που ακούστηκε περισσότερο (ίσως και λόγω των  ατυχών επανεκτελέσεων που γνώρισε) ήταν η "Κιβωτός". Το συγκλονιστικότερο, όμως, από κάθε άποψη είναι το "Ένα χειμωνιάτικο πρωί":
 
Η πιο απλή και  άμεση εξιστόρηση ενός χωρισμού " Ένα χειμωνιάτικο πρωί /έφυγα απ’ το σπίτι σαν τρελή/ ο αέρας μου τρυπούσε το κορμί και μου ζητούσε μια απόφαση ηρωική" και η πιο  ευθεία εξομολόγηση: "Θέλω πίσω να γυρίσω και συγνώμη να ζητήσω / αλλά ντρέπομαι να σου το πω".
 
Λέει η Ελ. Βιτάλη:   "Το τελευταίο τραγούδι αυτού του κύκλου ήταν το ένα χειμωνιάτικο πρωί. Είχα μαλώσει με τον Βαγγέλη και είχα βγει στο δρόμο και περπατούσα μέσα στο κρύο. Ήμουν πολύ φορτισμένη. Περπατούσα και μονολογούσα " ένα χειμωνιάτικο πρωί έφυγα απ' το σπίτι σαν τρελή...Μετά, στο στούντιο, έγραψα και την μελωδία".
 
Επίσης "αφοπλιστικό" στην ειλικρίνεια και ευθύτητά του και το "Εγώ τραγούδαγα  … τα βράδια στα σκυλάδικα". Από τις καλύτερες περιγραφές της νύχτας: "Σ’ ένα υπόγειο της Βάθης λαϊτζηδικο/ μ’ ένα γαρύφαλο στ’ αυτί -  καρικατούρα / μεσοτοιχία να βρωμάει το σουβλατζίδικο / κι η πελατεία ξαπλωμένη απ’ τη μαστούρα".
 
Πάντως η τραγουδίστρια λέει: "Το μόνο που δεν με εκφράζει πια είναι το Εγώ τραγούδαγα. Το έγραψα σε μια στιγμή πολύ άσχημη, που ήθελα να ταπεινώσω, να κακοποιήσω τον εαυτό μου. Κι όταν ο κόσμος στα μαγαζιά μου ζητάει να το πω, προσπαθώ να το αποφύγω....".
 
Επίσης πολύ καλά τραγούδια και "Οι μοναχικές γιαγιάδες", το "Κάθε σπίτι οχυρό" και το"Περπατούσα αφηρημένη".
 
Ο δίσκος, αν και ορισμένα τραγούδια ακούστηκαν στο ραδιόφωνο, γενικά δεν σημείωσε σημαντικές πωλήσεις, ίσως γιατί τα τραγούδια αυτά δεν ανταποκρίνονταν στα μουσικά γούστα του κοινού στο οποίο  η Βιτάλη είχε απευθυνθεί τη δεκαετία του 80 και γιατί ένα άλλο κοινό ήταν ακόμα επιφυλακτικό απέναντί της. Πάντως ακόμα και σήμερα αποτελεί μια  ενδιαφέρουσα πρόταση.