09252017Δευ
ΕνημέρωσηΣαβ, 13 Μαϊ 2017 10am

Ήχοι Εικόνες Σημειώσεις

Ψηλαφώντας τα ιστορικά κτήρια στα Χανιά

...μέσα από μια εμπειρία καταγραφής αξιόλογων  κτηρίων και στοιχείων αρχιτεκτονικής από ομάδα εργασίας του Τ.Ε.Ε. Τμ. Δυτικής Κρήτης.
 
Μιλάμε σήμερα για τις  ιστορικές γειτονιές των Χανίων, όπως για παράδειγμα η Χαλέπα ή άλλες περιοχές της πόλης, μόνο όταν ανακαλύπτουμε παλιότερα ίχνη ή αντίθετα από τον προορισμό τους σαν τωρινή, δική μας, αλλά και μελλοντική κληρονομιά;
Μάλλον όχι· αλλά ένα ερώτημα είναι αν μπορούμε σήμερα, οπουδήποτε εκτός των ενετικών τειχών, να αναγνωρίσουμε ξανά τα κτήρια αλλά και σύνολα κτηρίων, με ιδιαίτερη σημασία για την αρχιτεκτονική, αποδίδοντας τους πρωτότυπα και ποιοτικά χαρακτηριστικά – εκτός από την ιστορικότητα και γνησιότητα και τοπικότητα και ιδιαίτερους συμβολισμούς σε ότι αφορά στην τοποθεσία, την παρουσία τους στην λογοτεχνία και την τέχνη, τις κοινωνικές συνθήκες και τα πρότυπα για αυτά τα κτήρια, διατηρητέα και μη, στις χρήσεις τους τις τελευταίες δεκαετίες και στις οικονομικές δραστηριότητες οι οποίες συνυπάρχουν με την αρχιτεκτονική, τις λατρείες - την αρχιτεκτονική των εκκλησιών, σημαντικά πρόσωπα και ημερομηνίες για την πόλη, την ολοκλήρωση δηλαδή της σήμανσης στον τόπο και τον χρόνο! Ένα παράδειγμα θα ήταν το τοπίο και τελικά όπως ελπίζω να είναι δυνατόν και από τις μέχρι τώρα προσπάθειες καταγραφής όλων όσων αναφέρονται παραπάνω και ιδιαίτερα της αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου και της νεώτερης ελληνικής αρχιτεκτονικής αλλά και των τεχνικών και των υπόλοιπων μέσων που χρησιμοποιεί – των δανεισμένων από τις τέχνες – και των αποτελεσμάτων τους.
 
Με αυτήν την προσπάθεια για την ένταξη αρχιτεκτονικών έργων σε ένα αρχικά τοπικό, δίκτυο ανάδειξης, αξιοποίησης και διατήρησης τους, τα κριτήρια μας πολλαπλασιάζονται και προστίθενται και άλλα εκτός από όλα όσα αναφέρουμε παραπάνω, ακόμα και για τα μεμονωμένα έργα και κατασκευές, λόγω του πλήθους τους, της ομαδοποίησης και της εσωτερικής [μορφολογικής, συνθετικής] ομοιότητας τους που επηρεάζει όχι μόνο τα αρχιτεκτονικά σύνολα αλλά και την πόλη στο σύνολο της.
 
Αναρωτιόμαστε ακόμα αν η νέα γενιά Αρχιτεκτόνων και οι μεθοδολογίες που ακολουθεί, οι δυνατότητες που δίνει ένα ανοιχτό επάγγελμα αλλά ακόμα και αν η ίδια η πειθαρχία του μηχανικού πλαισιώνει την πόλη προς όφελος μιας διαφορετικής, μιας νέας προοπτικής, αν επιβεβαιώνεται η αλληλεξάρτηση των παραπάνω και αν αυτό γίνεται ορατό στην κατασκευή ή στον δημόσιο χώρο αλλά και σε μια χωρίς διακρίσεις επιβεβαίωση και επιβίωση των διαφορετικών συνθετικών μερών στο αρχιτεκτονικό έργο και στη πόλη.
 
Μια εικόνα για το πώς εξελίχθηκε η ιστορική πόλη των Χανίων – έξω από τα τείχη, μας την δίνει η κάθε φορά απόσταση με την οποία είναι κτισμένες οι διατηρητέες σήμερα νεοκλασικές κατοικίες, έτσι που δίνουν την εντύπωση πως είχε γίνει κάποια πρόβλεψη για να κτιστούν πολύ περισσότερες, σαν να ήταν η  περιοχή  κήπος που κάποια από τα φυτά του είτε ξεριζώθηκαν είτε δεν φυτεύτηκαν ακόμη.  
 
Δημιουργείται η εντύπωση στον επισκέπτη, σε αυτόν που παρατηρεί, πως αυτές οι νέες και υποθετικά μόνο απούσες κατασκευές μπορεί κάποια στιγμή να ανταλλάξουν θέσεις με τις ορατές, δίνοντας στα ορατά, στα απτά σπίτια την ευκαιρία για μια ανάπαυλα "ανυπαρξίας". [δανεισμένο από κάποιο από τα διηγήματα του Thomas Ligotti στην συλλογή Εργοστάσιο Εφιαλτών των εκδόσεων οξ υ  1999].

Μένουν να απαντηθούν μια σειρά από ερωτήματα όπως για παράδειγμα για το αν είναι η Αρχιτεκτονική - σαν σχεδιασμός αλλά και σαν κατασκευή όπως συχνά επαναλαμβάνεται, συλλογική και αντικειμενική ή αν λογίζεται διαφορετικά σαν μια υποκειμενική – ατομική πράξη, στον βαθμό που σε κάθε μία από τις παραπάνω περιπτώσεις εξαρτάται από την τέχνη, ενώ δεν πρέπει να λείπουν οι αναφορές στην οικοδομική με την έννοια των παραδοσιακών, τοπικών σε μεγάλο βαθμό παλιότερα, κατασκευαστικών τεχνικών και της αντίστοιχης τεχνολογίας που αναπτύχθηκε με τον καιρό, σαν έκφραση της πολιτιστικής παραγωγής.   
 
                                                                                                                                                                                     Χανιά 21/05/08
 
http://kakatsak.blogspot.com/
Νικόλαος Κακατσάκης
                                                                        Αρχιτέκτονας – Μηχανικός
                                                                        Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.