05302017Τρι
ΕνημέρωσηΣαβ, 13 Μαϊ 2017 10am

Φανταστική Ταινιοθήκη

MAD CITY

ΗΠΑ 1997
Σκηνοθεσία: ΚΩΣΤΑΣ ΓΑΒΡΑΣ
Σενάριο: ΤΟΜ ΜΑΘΙΟΥΣ ΚΑΙ ΕΡΙΚ ΓΟΥΙΛΙΑΜΣ
Φωτογραφία: ΠΑΤΡΙΚ ΜΠΛΟΣΙΕ
Μουσική: ΤΟΜΑΣ ΝΙΟΥΜΑΝ, ΦΙΛΙΠ ΖΑΡΙΠ
Ερμηνεία: ΝΤΑΣΤΙΝ ΧΟΦΜΑΝ, ΤΖΟΝ ΤΡΑΒΟΛΤΑ, ΑΛΑΝ ΑΛΝΤΑ
Διάρκεια: 114΄
Η δέκατη τέταρτη ταινία του Γαβρά είναι ένα δριμύτατο σχόλιο για τα ΜΜΕ, για τους ανθρώπους τους και τους θεατές που τους περικυκλώνουν. Ο Γαβράς, αφού ασχολήθηκε με τις καταγγελίες των στρατιωτικών δικτατοριών, των κομμουνιστικών – σταλινικών καθεστώτων, των εγκλημάτων του ναζισμού και, γενικώς, με κάθε ανελεύθερη και καταπιεστική εξουσία, σ’ αυτή του την ταινία συναντά τον θαυμαστό "γενναίο" κόσμο της τηλεόρασης.
Ο Γαβράς είναι ένας φιλελεύθερος δημιουργός με όλη τη σημασία του όρου και ξεφεύγει από τις παγίδες που του στήνει το θέμα του, χρησιμοποιώντας αυτόν ακριβώς τον φιλελευθερισμό των ιδεών του για να προσεγγίσει τα πρόσωπα του δράματος σαν πρόσωπα μιας ιλαροτραγωδίας. Ο "φοβερός" κακοποιός Σαμ είναι ένας εξαθλιωμένος υπάλληλος του Μουσείου που πρόσφατα έχει απολυθεί από τη δουλειά του και το μόνο που ζητά είναι να ξαναπροσληφθεί, έστω με λιγότερες αποδοχές και μειωμένο ωράριο. Ο δημοσιογράφος, βαριεστημένος και κουρασμένος, στην κρίση της μέσης ηλικίας, ηθικά εξοντωμένος και διχασμένος, ψάχνει το "γεγονός" που θα τον βγάλει από τη μιζέρια του επαρχιακού καναλιού και θα τον πάρει σ’ ένα μεγάλο κανάλι. Ο Σαμ είναι ένα θύμα της καθημερινής τηλεθέασης. Ο δημοσιογράφος ο θύτης της ίδιας της τηλεθέασης.
Ο φιλελευθερισμός του Γαβρά βλέπει με συμπόνια αυτούς του δύο αντίθετους αλλά, στο βάθος, όμοιους χαρακτήρες. Ο Σαμ δεν έχει τρόπο να διεκδικήσει την επαναπρόσληψή του στο Μουσείο, γι’ αυτό οπλίζεται, αν και κατά βάθος δεν νιώθει άνετος – δεν είναι καθόλου άνετος μάλιστα που κρατάει το όπλο.
Από τη δική του πλευρά, ο δημοσιογράφος είναι έρμαιο των δικών του αντιφάσεων. Το βλέπουμε από τη στιγμή του εγκλωβισμού του στις τουαλέτες του Μουσείου. Ένας μονόλογος για τον εαυτό του είναι η πιο αυθεντική αυτοκριτική για το τέλμα της ζωής του.
Όταν αντιλαμβάνεται τι έχει συμβεί στο Μουσείο νιώθει ότι βρίσκεται κάπου αλλού. Διστακτικός στην αρχή, αποφασιστικός στη συνέχεια, επεμβαίνει στο γεγονός και το σκηνοθετεί. Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η πρωτοτυπία του εγχειρήματος του Γαβρά. Το ντοκιμαντέρ της καθημερινής ζωής το σκηνοθετεί ο δημοσιογράφος με απόλυτο μέτρο και ικανότητα στους ρυθμούς. Συνήθως, η τηλεοπτική κάμερα αφήνεται και καταγράφει τα πάντα σ’ έναν πολτό που τά έχει όλα. Εδώ ο ρεπόρτερ σκηνοθετεί αυτό ακριβώς που θέλουν οι θεατές του, προσεκτικά και μεθοδικά. Του υπαγορεύει τι θα πει, τον καθοδηγεί όπως ένας πραγματικό σκηνοθέτης θα καθοδηγούσε τον ηθοποιό του. Η πραγματικότητα σε ολοζώντανη μετάδοση.
Ο Σαμ στο ύψος του, ακολουθεί τις οδηγίες, παίζει το ρόλο του. Όμως ο ρεπόρτερ ξέχασε τη βασική αρχή που πάντα κυριαρχούσε τις πράξεις του. Μέθυσε από το θρίαμβο και έχασε τον έλεγχο της κατάστασης. Όσο πιο "δραματική" γίνεται η κατάσταση, τόσο πιο πολύ αστυνομοκρατείται η περιοχή έξω από το μουσείο. Τόσο πιο πολύ αγριεύουν τα πράγματα. Το κεντρικό κανάλι επεμβαίνει, ο ανταγωνιστής του καταφτάνει, ένας πανικός και μια γιορτή παράλληλα για την ήσυχη γειτονιά. Λούνα παρκ, καλλιτέχνες του δρόμου, μικροπωλητές. Ένα ατέλειωτο πανηγύρι. Μια συνεχής γιορτή. Η "εικόνα" μέσα από το μουσείο ενοποιείται με την "εικόνα" έξω απ’ αυτό κάνουν μια νέα μοναδική εικόνα. Μια εικόνα για τα εκατομμύρια τηλεθεατές που με διάπλατα μάτια παρακολουθούν τα τεκταινόμενα.
Τώρα πια κανείς δεν ενδιαφέρεται για τον Σαμ. Αυτό που έχει σημασία τώρα πια είναι το θέαμα. Το θέαμα σαν ζωή.