09252017Δευ
ΕνημέρωσηΣαβ, 13 Μαϊ 2017 10am

Ήχοι Εικόνες Σημειώσεις

Συννεφάκια και εικόνες: …

kalou-kakou
Contract with God

Εγκαινιάζοντας αυτή την νέα στήλη επιτρέψτε μου να πάρω το θάρρος να περιγράψω τον ιδανικό της αναγνώστη, αυτόν που δίνει ζωή και δικαιώνει κάθε δημόσιο γραπτό λόγο, αυτόν που κάθε γραφιάς συνομιλεί μαζί του σε κάθε λέξη.

Υποθέτω λοιπόν ότι διαβάζετε, ανήκετε δηλαδή σε αυτό το σπάνιο είδος που μπορεί να κλείσει το χαζοκούτι και να βρει διασκέδαση και ψυχαγωγία σε ένα βιβλίο.

Υποθέτω ακόμα ότι στα παιδικά σας χρόνια διαβάζατε κόμικς, Μίκυ Μάους τα λέγαμε τότε, και διατηρείτε ακόμα εκείνη την αίσθηση του εξαιρετικού που μας καταλάμβανε καθώς συμμετείχαμε στις περιπέτειες του Μπλεκ, στα εξωτικά ταξίδια της οικογένειας Ντακ ή στις εφηβικές ανησυχίες της Πάττυ, για να μη ξεχνάμε και τα κορίτσια.

Τώρα βέβαια τα χρόνια πέρασαν και έχουμε σοβαρέψει αλλά φαντάζομαι πως αν πέσει στα χέρια σας κάποιο Λουκυ Λουκ ή Αστεριξ θα του ρίξετε μια ματιά και πιθανότατα θα το διασκεδάσετε κιόλας. Η τελευταία μου υπόθεση έχει να κάνει με την διάθεση σας να πειραματιστείτε με νέα αναγνώσματα. Γιατί βλέπετε πριν πέντε χρόνια μια τέτοια στήλη θα ήταν πρακτικά αδύνατη ή, το λιγότερο θα απευθύνονταν αποκλειστικά σε γλωσσομαθείς.

Όμως τώρα πια κυκλοφορούν αρκετά κλασσικά έργα της τέχνης των κόμικς στα ελληνικά ώστε να μπορεί κάνεις να προτείνει με το χέρι στην καρδιά αρκετά από αυτά προς το μη εξοικειωμένο κοινό. Προσοχή, ξεχάστε ότι ξέρατε για το είδος, εδώ θα παρουσιαστούν αυστηρά έργα που απευθύνονται σε ενήλικο κοινό και τα οποία στην πλειοψηφία τους δεν σας υπόσχονται το γέλιο αλλά την αισθητική απόλαυση και τον προβληματισμό που μόνο η μεγάλη τέχνη μπορεί να γεννήσει.

Και επειδή η στήλη δεν γράφεται σε άλλο πλανήτη, δυστυχώς, θα αυτοπεριοριστεί σε εκδόσεις με προσιτή τιμή, ακόμα και αν έτσι αποκλείονται κάποια αξιόλογα πράγματα.

 

«Συμβόλαιο με τον Θεό» του Will Eisner


Και όλα αυτά θα ήταν αδύνατα αν ο Will Eisner το 1978 δεν είχε γράψει το «Συμβόλαιο με τον Θεό». Τον καιρό εκείνο ο Eisner ήταν ένας αναγνωρισμένος δημιουργός κόμικς, με γνωστότερο έργο την σειρά «Spirit», και άνεργος καθώς οι πρακτικές των μεγάλων εταιρειών του χώρου που στην ουσία στερούσαν τους δημιουργούς από κάθε δικαίωμα πάνω στα έργα τους τον είχαν απογοητεύσει.

Είχε όμως μια ιδέα: θα έγραφε ένα διαφορετικό κόμικς, θα απευθύνονταν στο ενήλικο κοινό, θα ήταν αυτοτελές αντί για συνέχεια σε τεύχη και θα πουλιόταν στα βιβλιοπωλεία και όχι ως περιοδικό στα πρακτορεία τύπου. Επινόησε μάλιστα και ένα νέο όνομα ακριβώς για να τονίσει αυτή την διαφορά, το νέο είδος λεγόταν «graphic novel», εικονογραφημένη νουβέλα δηλαδή.

Το «Συμβόλαιο με τον Θεό» πέρασε στην ιστορία των κόμικς. Ιστορίες που διαδραματίζονται στις φτωχογειτονιές της Νέας Υόρκης τον καιρό της μεγάλης οικονομικής κρίσης του 1929, ιστορίες ρεαλιστικές, σκληρές, για διαλυμένα όνειρα και αυταπάτες στην μεγάλη αμερικάνικη παράδοση του Σταΐνμπεκ, του Ντον Πάσος και τόσων άλλων.

Ιστορίες αυτοβιογραφικές, ο Eisner στηρίχτηκε στις δικές του παιδικές αναμνήσεις, οι ήρωες του μάλιστα συχνά μιλούν τα jiddish, την εβραϊκή διάλεκτο των  γονιών του. Σκίτσα που ανατρέπουν και αναθεωρούν τους κοινά αποδεκτούς κανόνες, ατμοσφαιρικά και ζωντανά, σκληρά και τρυφερά, σπάνε τα όρια τους και δημιουργούν σελίδες που συνδυάζουν την αυθεντικότητα του σκίτσου με την αναπαραστικότητα της φωτογραφίας.

Ίσως η μεγαλύτερη προσφορά του «Συμβόλαιου με τον Θεό» είναι ότι αποτελεί μια άριστη απάντηση στο ερώτημα: γιατί κόμικς; Διαβάζοντας το ο αναγνώστης ανακαλύπτει ότι αυτή η ιστορία, με αυτό τον τρόπο μόνο έτσι μπορούσε να αποδοθεί, και αυτό για όσους αγωνίζονται να αποδείξουν ότι τα κόμικς είναι αυτόνομη μορφή τέχνης με δικούς της κανόνες και δυνατότητες είναι τεράστιο κέρδος.

Πληροφοριακά πάντως η ιδέα δεν έπιασε, χρειάστηκαν ακόμα 15 χρόνια μέχρι τα κόμικς να εμφανιστούν στα ράφια των βιβλιοπωλείων και στις σοβαρές στήλες κριτικής των μεγάλων εφημερίδων των ΗΠΑ. Σήμερα το σημαντικότερο ετήσιο βραβείο για κόμικς στις ΗΠΑ ονομάζεται Eisner.

Η φετινή ελληνική έκδοση των εκδόσεων Απόπειρα είναι απλά τέλεια. Είναι ολοφάνερο πως η όλη επιμέλεια έγινε από άνθρωπο με μεράκι και αγάπη για το είδος. Ιδιαίτερα πρέπει να τονιστεί η συνεισφορά της Παυλίνας Καλλίδου στο «lettering», τον σχεδιασμό των γραμμάτων.

Με μεγάλη προϋπηρεσία στο αντικείμενο η Καλλίδου είχε ένα πολύ δύσκολο έργο και το αποτέλεσμα είναι πολύ περισσότερο από καλό. Προσθέστε την ιδέα των εκδοτών να περιλάβουν όλες τις μέχρι τώρα εισαγωγές των διαφόρων εκδόσεων και μια πολύ προσιτή τιμή και έχετε μια υποδειγματική έκδοση, εγγύηση για την απόλαυση του αναγνώστη, ένα βιβλίο που θα σας πείσει πως τα κόμικς έχουν πολλά να πουν.

Κι ακόμα ένα βιβλίο διαχρονικά επίκαιρο καθώς βγαίνουμε από την οικονομική κρίση και, ω του θαύματος, για μια ακόμα φορά οι χαμένοι είναι οι «μικροί» άνθρωποι που αγωνίζονται για μια θέση στον ήλιο.

 

«Καλού – Κακού» του Σ. Δερβενιώτη


Για όσους παρακολουθούν τα ελληνικά κόμικς το όνομα του Σπύρου Δερβενιώτη είναι εγγύηση για πλούσιο, οξυδερκές και καυστικό χιούμορ εδώ και σχεδόν 20 χρόνια. Με το τελευταίο του άλμπουμ «Καλού – Κακού» από τις εκδόσεις Jemma ο Δερβενιώτης αποδεικνύει ότι η ωριμότητα ευτυχώς τον κάνει καλύτερο.

Η ιστορία είναι απλή: ο Θεός και ο Διάβολος βάζουν το τακτικό, ανά χιλιετία στοίχημα τους. Έπαθλο η ανθρωπότητα και πεδίο της μάχης η ψυχή του Γεράσιμου Μαγκούστα. Ο Γεράσιμος είναι ο καθένας μας, για την ακρίβεια είναι η μίζερη, τρισάθλια και ανάξια πλευρά της ζωής του καθένα μας και δεν έχει καμιά διάθεση να βελτιωθεί.

Παρακολουθήστε την μεγαλειώδη μάχη του αγγέλου και του διαβόλου που παρακολουθούν τον Γεράσιμο και μάθετε την μοίρα των ανθρώπων αλλά και την μοναδική δύναμη που μπορεί να νικήσει θεούς και διαβόλους!

Και καθώς ο Δερβενιώτης μας ξεναγεί στην καθημερινή μας μιζέρια, με πολύ χιούμορ και διεισδυτικότητα κάνει κάτι που, αν δεν απατώμαι, δεν έχει ξανακάνει. Για πρώτη φορά αφήνει την απόσταση από τους ήρωες του, τους πλησιάζει και … τους συμπαθεί.

Και θέλει μεγάλη τέχνη να φτιάξεις κάποιον τόσο αντιπαθή όσο τον Μαγκούστα και μετά να καταφέρεις τον αναγνώστη να τον συμπαθήσει. Και ίσως το μήνυμα πως και ο πιο ενοχλητικός διπλανός, κρύβει μέσα του έναν άλλο, καλύτερο, άνθρωπο κρατάει ζωντανή την σπίθα της ελπίδας.

Αλλά μην πάρετε το «Καλού – Κακού» για το δίδαγμα του, πάρτε το για να γελάσετε, γιατί έχουμε ανάγκη το γέλιο. Και ακόμα, αν όπως εγώ θέλετε κι άλλον Δερβενιώτη κυκλοφορούν στο εμπόριο 5 τόμοι των «Αταίριαστων», σάτιρα των σχέσεων των δύο φύλων, το «Γιατί μας μισούν;» με θέμα τον πόλεμο του Ιράκ, η «Μάνα Ρεήβερ», η «Διαρκής Ειρήνη» κ.α.

Και τα δυο βιβλία, και όσα άλλα αναφέρθηκαν, κυκλοφορούν στα εμπόριο και αν δεν τα έχει το βιβλιοπωλείο σας μπορεί να τα παραγγείλει, ευκαιρία να μάθει ότι υπάρχουν και κόμικς για μεγάλους!

Έκτακτη είδηση: το τριήμερο 16-18 Απριλίου έγινε στην Αθήνα το Comicdom Con, το ετήσιο φεστιβάλ των κόμικς. που γίνεται στην Ελληνό-αμερικάνικη Ένωση, για πρώτη φορά τριήμερο. Περιέργως ίσως, αλλά ευτυχώς για τους λάτρεις του είδους, τα ελληνικά κόμικς φαίνονται να περνούν ποσοτικά και ποιοτικά την καλύτερη περίοδο τους. Στους μήνες που έρχονται θα έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε πολλά από αυτά.

 

*Ο GreenMits έχει το κρησφύγετο του στο www.greekcomics.gr και σας καλεί για κουβέντα και περιδιάβαση στον υπέροχο κόσμο των κόμικς.