07272017Πεμ
ΕνημέρωσηΣαβ, 13 Μαϊ 2017 10am

Από τα Μουσεία...

Μουσειακή Συλλογή για τον Ελευθέριο Βενιζέλο

IMG_1060
IMG_0753
IMG_0999
IMG_1062
IMG_1029
IMG_0829

Το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» υπήρξε μία ιδέα του Μητροπολίτη Ειρηναίου Γαλανάκη να δημιουργηθεί στα Χανιά ένα Ίδρυμα πανελλήνιας και διεθνούς εμβέλειας, κέντρο μελέτης του έργου και της εποχής του Ελευθερίου Βενιζέλου.

Σήμερα 10 χρόνια μετά την ίδρυση του, πρωταρχικός του στόχος είναι η μετατροπή της οικίας Βενιζέλου σε σύγχρονο Μουσείο, προκειμένου να εκσυγχρονιστεί σύμφωνα με τα ελληνικά και διεθνή πρότυπα. Μετά τις εργασίες αποκατάστασης και βάσει μουσειολογικής μελέτης, το Ίδρυμα επιθυμεί η οικεία Βενιζέλου να είναι ένα σύγχρονο – πρότυπο Μουσείο.

Για τις δράσεις που αναπτύσσονται στο χώρο αλλά και την εν γένει λογική λειτουργίας του μιλάμε με την Χαρά Αποστολάκη, αρχειονόμος, βιβλιοθηκονόμος και την Ρία Μαρκουλάκη, μουσειοπαιδαγωγό υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Εθνικού Ιδρύματος Ελευθέριος Βενιζέλος.

Ματθαίος Φραντζεσκάκης

 

Το Μουσείο ίσως είναι μια έννοια που στη συνείδηση των περισσοτέρων είναι κάπως βαρετή. Για ποιο λόγο θεωρείτε ότι συμβαίνει αυτό;

Η μονομερής παρουσίαση ενός ιστορικού χώρου είναι προφανές ότι δεν έλκει παρά ελάχιστους, πόσο μάλλον τους νεαρούς επισκέπτες του. Για το λόγο αυτό, άλλωστε, τα περισσότερα μουσεία και στη χώρα μας έχουν αρχίσει να συμβουλεύονται ειδικούς επιστήμονες και να ενσωματώνουν στο πρόγραμμά τους ειδικά προγράμματα, μέσω των οποίων η μάθηση μετατρέπεται σε παιχνίδι και η γνώση της ιστορίας παύει να είναι βαρετή.

 

Τι είναι αυτό που πιστεύετε ότι αρέσει περισσότερο σε κάποιον όταν έρχεται  στο χώρο σας ;

Η διαμόρφωση ενός προσωπικού χώρου σύμφωνα με τις προτιμήσεις του ιδιοκτήτη του αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δηλώσεις αυτοπροσδιορισμού του. Τα μουσειακά τεκμήρια που βρίσκονται στην οικία Βενιζέλου οργανώνουν την παρουσίαση και αφηγούνται τη ζωή και το έργο ενός οραματιστή και μεταρρυθμιστή πολιτικού άνδρα, αλλά και ενός ανθρώπου εντός του σπιτιού του.

Ο επισκέπτης, λοιπόν, εντυπωσιάζεται από τον ίδιο τον χώρο, ο οποίος έχει την ικανότητα ν’ ανακαλεί το παρελθόν. Έτσι, το «ζωντάνεμα της ιστορίας», πέρα απ’ τις παιδαγωγικές του διαστάσεις, προσλαμβάνει και μια έντονα συγκινησιακή  διάσταση, εφ΄όσον ο χώρος υποβάλλει μ’ έναν τρόπο «μαγικό».

 

Τα ελληνικά μουσεία και γενικότερα οι χώροι τέχνης δείχνουν τα τελευταία χρόνια μια διάθεση, για να δεχτούν μικρούς επισκέπτες. Υπάρχουν πολλά προγράμματα που αφορούν παιδιά και οικογένειες. Ισχύει κάτι τέτοιο και σε σας;


Μέχρι αυτή τη στιγμή έχουμε αναπτύξει δύο είδη δραστηριοτήτων,    εκπαιδευτικών προγραμμάτων για παιδιά.

Τα εκπαιδευτικά προγράμματα που πραγματοποιούνται στο χώρο του Μουσείου τα οποία αποτελούν την κύρια δραστηριότητα μας είναι τα εξής: Το πρόγραμμα «Στο σπίτι του Ελευθερίου Βενιζέλου στη Χαλέπα» για την Δ΄ , Ε΄ και ΣΤ΄ τάξη Δημοτικού με θέμα τον άνθρωπο, επαναστάτη, πολιτικό, διπλωμάτη Ελ. Βενιζέλο.  Το πρόγραμμα «Στη Χαλέπα μια φορά» για την Ε΄ και ΣΤ΄ τάξη Δημοτικού με θέμα τη συνοικία της Χαλέπας, ως κέντρο πολιτικών εξελίξεων των αρχών του 20ου αιώνα. Και το πρόγραμμα «Μία φορά και έναν καιρό ήταν ένας μικρός που έγινε πολύ μεγάλος» για τα νήπια και για την Α΄, Β, Γ΄ τάξη Δημοτικού με θέμα από τη μία τη παιδική ηλικία του Ελευθερίου Βενιζέλου και από την άλλη τα συναισθήματα, τη προσέγγιση βασικών αρχών για την ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης.

Το δεύτερο είδος προγραμμάτων/δραστηριοτήτων που πραγματοποιούνται , είναι τα προγράμματα στο σχολείο των μαθητών  σε σχέση με ιστορικές επετείους και ιστορικούς τόπους που συνδέονται με τη ζωή και τη δράση του Ελευθερίου Βενιζέλου.

Ενώ παράλληλα με τα μόνιμα προγράμματα σε τακτά διαστήματα λειτουργούν και προγράμματα για οικογένειες.

Φεύγοντας από τη Μουσειακή Συλλογή για τον Ελευθέριο Βενιζέλο, τι είναι αυτό που μένει στο παιδί; Για την ακρίβεια τι είναι αυτό που θα θέλατε  να μένει στο παιδί;

Στόχος είναι η αίσθηση της «παρουσίας» του απόντος προσώπου να καταγράφεται εντονότερη στις δηλώσεις των επισκεπτών, μικρών και μεγάλων.  Στην ουσία, το ζητούμενο είναι, μεταφέροντας αυτούσια την ιστορία του συγκεκριμένου προσώπου και της εποχής του να οδηγηθεί ο επισκέπτης στην ανασύνθεσή της χωρίς να αισθάνεται εγκλωβισμένος στην παραδοσιακή έννοια της απόκτησης γνώσης.

 

Οι δράσεις  που διοργανώνει το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος K. Βενιζέλος»  προσελκύουν την τοπική κοινωνία ή υπερισχύει το ενδιαφέρον των ξένων επισκεπτών;

Θεωρώντας τον Ελευθέριο Βενιζέλο εμβληματική προσωπικότητα στην ελληνική πολιτική σκηνή του 20ου αιώνα το Ίδρυμα συστάθηκε για να καλύψει το κενό που υπήρχε στην έρευνα και τη μελέτη της ζωής, της εποχής και του έργου του.  Οι δράσεις του Ιδρύματος που σχετίζονται με τον σκοπό της σύστασης του , οι επετειακές εκδηλώσεις, τα συνέδρια και οι ημερίδες, η παρουσίαση εκδόσεων του προκαλούν το έντονο ενδιαφέρον και την συμμετοχή επιστημόνων και πολιτών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Η οικία του Ελευθερίου Βενιζέλου που λειτουργεί ως μουσείο συλλέγει, συντηρεί, μελετά, κοινοποιεί και εκθέτει υλικές και άυλες μαρτυρίες με σκοπό την εκπαίδευση και την ψυχαγωγία συμμετέχοντας με αυτόν τον τρόπο στην ανάπτυξη της κοινωνίας, όχι μόνο της τοπικής.

Σε μια «ιντερνετική» εποχή, η  Μουσειακή Συλλογή για τον Ελευθέριο Βενιζέλο στοχεύει στο θυμικό και το συναίσθημα ή θα μπορούσε να ενεργοποιήσει και το όραμα;

Στόχος του Μουσείου είναι να παρασυρθεί ο επισκέπτης από την ισχυρή δύναμη που το ιστορικό σπίτι αναδύει και να προσλαμβάνει έντονη και όσο το δυνατόν αναλλοίωτη από ερμηνευτικές διαμεσολαβήσεις, την ατμόσφαιρα που όλες οι αισθήσεις συμμετέχουν για να τη συλλάβουν.  Αυτή η ιδιαίτερη ατμόσφαιρα μεταφέρει τους επισκέπτες πίσω στο χρόνο, σε άλλες εποχές.  Οι αισθήσεις και η φαντασία επιτρέπουν μία διανοητική και κυρίως μία συναισθηματική προσέγγιση οικειοποίησης.  Περισσότερο από ένα μνημείο που επικαιροποιεί το χαμένο παρελθόν, το σπίτι είναι ένας χώρος όπου ο ίδιος ο Βενιζέλος και η οικογένεια του έζησαν τη δική τους ιδιωτική ζωή και τώρα μοιάζει να τη μοιράζονται με τον επισκέπτη.  Δημιουργώντας έναν έντονο σύνδεσμο ανάμεσα στη συλλογική και την προσωπική μνήμη – μέσω των ξεναγήσεων και των μουσειοπαιδαγωγικών δράσεων- οι νέοι, κυρίως, επισκέπτες οραματίζονται τον εαυτό τους στην θέση του μεγάλου πολιτικού ηγέτη.

 

Τελικά ποιος είναι ο σκοπός του Μουσειοπαιδαγωγικου προγραμματος Ίδρυματος Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος K. Βενιζέλος»

Μέσω των εκπαιδευτικών  προγραμμάτων του Ιδρύματος, το σπίτι του Ελευθερίου Βενιζέλου στη Χαλέπα γίνεται χώρος χαράς, έμπνευσης, γνώσης, δημιουργίας που μπορείς να πάρεις μέρος σ’ ένα φανταστικό ταξίδι στο παρελθόν , με αποσκευές, την φαντασία, τα συναισθήματα, το πνεύμα της περιπέτειας.  Ένας χώρος όπου μπορείς να πάρεις συνέντευξη από έναν πρωθυπουργό, να ψάξεις κρυμμένα συναισθήματα, να βρεθείς μπροστά σε σημαντικά ιστορικά γεγονότα, να ερευνήσεις από κοντά βήμα προς βήμα μία απόπειρα δολοφονίας, να συμμετέχεις σε μία επανάσταση.  Με τελικό αποτέλεσμα, ο Ελευθέριος Βενιζέλος να γίνει προσεγγίσιμος για ένα παιδί, η ιστορία να συναντήσει το παρόν, όλη η ιστορία της Ελλάδας να ζωντανέψει μέσα στο ίδιο το σπίτι του Ελευθερίου Βενιζέλου.  Το σπίτι μέσω των προγραμμάτων ανοίγει τις πόρτες του στα παιδιά καθημερινά για ν’ αναπτύξουν τις ικανότητες τους, ν’ αντιληφθούν το χώρο επίσκεψής τους ως χώρο μάθησης, να αγαπήσουν το μνημείο, να γίνει η μάθηση μία ευχάριστη εμπειρία και η επίσκεψη τους μία αξέχαστη εμπειρία.

Στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» σχεδιάζουμε εκπαιδευτικά προγράμματα με απώτερο στόχο όλων να διαδοθεί πανελλαδικά το όραμα του μεγάλου ηγέτη,  το έργο του πολιτικού, η δράση του επαναστάτη, η πορεία της ζωής του ανθρώπου Ελευθερίου Βενιζέλου μέσα από τη φωνή των παιδιών που είναι η πιο χαρούμενη, η πιο ειλικρινής, η πιο δυνατή από όλες τις φωνές

 

Επόμενος, στόχος για την Μουσειακή Συλλογή για τον  Ελευθέριο Βενιζέλο ;

Πρωταρχικά στόχοι του Μουσείου (μετά τις εργασίες αποκατάστασης που ξεκινούν άμεσα), πέρα από την αυτονόητη προσέλευση του κοινού – εξειδικευμένου και μη – είναι η έρευνα και η εκπαίδευση, που υλοποιούνται μέσω ερευνητικών και μουσειοπαιδαγωγικών προγραμμάτων και εφαρμογών και με την παράλληλη χρήση νέων τεχνολογιών για τη στήριξη και προβολή του πολύπλοκου πλέγματος πληροφοριών που θα διακινείται εντός του μουσείου και θα διαπερνά όλες τις λειτουργίες του, οδηγώντας σε πολλαπλά επίπεδα διαδραστικότητας.  Τα παραπάνω οδηγούν στη στήριξη της εκθεσιακής παρουσίασης του μουσείου, στη δημιουργία σταθμών πολυμέσων και στη χρήση διαδικτύου, στο σχεδιασμό ιστοσελίδας με πληροφορίες για τη συλλογή και τις δραστηριότητες του, στην πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων, σε εκπαιδευτικό υλικό, σε εικονικές εκθέσεις, ακόμη και στο σχεδιασμό ηλεκτρονικών περιοδικών ή εκδόσεων.

Info

Το Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» …

Το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» υπήρξε μία ιδέα του Μητροπολίτη Ειρηναίου Γαλανάκη να δημιουργηθεί στα Χανιά ένα Ίδρυμα πανελλήνιας και διεθνούς εμβέλειας, κέντρο μελέτης του έργου και της εποχής του Ελευθερίου Βενιζέλου.

Στις 26 Μαρτίου του 2000, σε πανηγυρική τελετή στο Δημαρχείο Χανίων, υπογράφηκε το συμβολαιογραφικό έγγραφο σύστασης του Ιδρύματος.  Οι ιδρυτικές διαδικασίες ολοκληρώθηκαν στις 21 Σεπτεμβρίου του 2000 με νόμο, με τον οποίο η Βουλή των Ελλήνων, κύρωσε τον οργανισμό του Ιδρύματος, το έθεσε υπό την αιγίδα της και έγινε η ίδια ιδρυτικό μέλος του.  Την 1η Δεκεμβρίου του 2005 πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της παρακείμενης οικίας Βλουμ, η οποία τον Αύγουστο του 2007 μετονομάστηκε σε Μέγαρο Μητροπολίτης Ειρηναίος Γαλανάκης.

Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του το Ίδρυμα έχει εκπληρώσει σε ικανοποιητικό βαθμό τους σκοπούς του, με τη σύσταση εξειδικευμένης βιβλιοθήκης, τη συγκρότηση αρχείου, τη συγκέντρωση, διάσωση και αξιοποίηση φωτογραφικού, οπτικοακουστικού, κινηματογραφικού και μουσειακού υλικού.

Σήμερα 10 χρόνια μετά την ίδρυση του, πρωταρχικός του στόχος είναι η μετατροπή της οικίας Βενιζέλου σε σύγχρονο Μουσείο, προκειμένου να εκσυγχρονιστεί σύμφωνα με τα ελληνικά και διεθνή πρότυπα. Μετά τις εργασίες αποκατάστασης και βάσει μουσειολογικής μελέτης, το Ίδρυμα επιθυμεί η οικεία Βενιζέλου να είναι ένα σύγχρονο – πρότυπο Μουσείο.