10222017Κυρ
ΕνημέρωσηΣαβ, 13 Μαϊ 2017 10am

Από τα Μουσεία...

Τα προβλήματα στέγασης του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης

istoriko_mousieo

Η κιβωτός της Ιστορίας και του Πολιτισμού μας, το Ιστορικό Αρχείο Κρήτης ιδρύθηκε το 1920 με έδρα τα Χανιά, είναι αποκεντρωμένο Τμήμα των Γενικών Αρχείων του Κράτους και υπάγεται απευθείας στο Υπουργείο Παιδείας.

Στεγάζεται στο νεοκλασικό κρατικό διατηρητέο κτίριο στην οδό Ι. Σφακιανάκη, αριθμ. 20 και διαθέτει και δεύτερο μισθωμένο βοηθητικό κτίριο με αρχειοστάσια.

Το Αρχείο είναι σήμερα σε τέτοιο υψηλό επίπεδο, ώστε να θεωρείται ως το μεγαλύτερο και σημαντικότερο από τα περιφερειακά Αρχεία της χώρας, σε περιεχόμενο, όγκο και σπουδαιότητα υλικού, δεύτερο στην Ελλάδα μετά τα Γενικά Αρχεία του Κράτους στην Αθήνα και περιλαμβάνει κρητικά αρχεία από την Ενετοκρατία μέχρι σήμερα που καλύπτουν όλο το νησί.


Το ΙΑΚ, είναι ένας απόλυτα ενεργός φορέας με έντονη δραστηριότητα: συμμετέχει σε εκθέσεις ιστορικών ντοκουμέντων φωτογραφιών κλπ, εντός και εκτός του Νησιού, διοργανώνει ή συμμετέχει σε Ελληνικά και διεθνή συνέδρια και πνευματικές εκδηλώσεις και έχει συνεργασία και διασυνδέσεις τόσο με το Διεθνές Συμβούλιο των Αρχείων, όσο και με Αρχεία, Πανεπιστήμια, επιστήμονες και ερευνητές απ΄ όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό. Παράλληλα έχει και εκδοτική δραστηριότητα, ενώ και το εκάστοτε προσωπικό της Υπηρεσίας δημοσιεύει διάφορες ερευνητικές εργασίες ιστορικού περιεχομένου.


Ο σκοπός και αποστολή του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης, που είναι η περισυλλογή, ταξινόμηση, καταγραφή, διαφύλαξη και προβολή των πάσης φύσεως αρχείων και κειμηλίων που αφορούν στην Ιστορία της Κρήτης, υλοποιείται μερικώς τα τελευταία χρόνια, ελλείψει κατάλληλων χώρων.

Μεγάλες και σπουδαιότατες αρχειακές συλλογές, όπως μαθαίνουμε, συλλογές απολύτως χρήσιμες και αναντικατάστατες, αναμένουν την εισδοχή τους στο Αρχείο, που όμως αδυνατεί να τα στεγάσει αφού δεν υπάρχει ούτε σπιθαμή ελεύθερου χώρου και καθίσταται προβληματική ακόμη και η πρόσβαση και χρήση ορισμένων από τα αρχεία της Υπηρεσίας.

Δεν υπάρχουν χώροι αναγνωστηρίου, εργαστηρίου συντήρησης χαρτώου υλικού, ηλεκτρονικών υπολογιστών, ή εργαστήρια μικροφωτογράφησης. Με δεδομένα τα παραπάνω και παρά την καλή θέληση και τον καθημερινό αγώνα των (ελαχίστων) υπαλλήλων που υπηρετούν στο Αρχείο, είναι πλέον αδύνατη τόσο η εισαγωγή, ταξινόμηση, διάσωση και διάθεση προς μελέτη άλλου αρχειακού υλικού το οποίο κινδυνεύει να καταστραφεί στους φορείς που το διατηρούν, αλλά και πολύ δύσκολη η εξυπηρέτηση μελετητών και ερευνητών στους υπάρχοντες χώρους, όπου ήδη ασφυκτιά επικίνδυνα ο τεράστιος όγκος των περιεχομένων της Υπηρεσίας.

Κατόπιν όλων αυτών, η λύση ως προς την απελπιστική κατάσταση χώρου της Υπηρεσίας είναι η παραχώρηση μεγάλου δημοσίου κτιρίου, δεδομένου ότι το πρόβλημα απαιτεί άμεση οριστική λύση διαφορετικά το ΙΑΚ θα καταστεί απλή αποθήκη χωρίς τη δυνατότητα εξυπηρέτησης ερευνητών ή εισαγωγής επιπλέον αρχειακού υλικού, ή - και το χειρότερο - θα το δούμε να μεταφέρεται αλλού. Με τη στέγαση ολόκληρου του αρχειακού τμήματος στο νέο κτίριο, το υπάρχον κρατικό νεοκλασικό μπορεί να στεγάσει άνετα τη μεγάλη μουσειακή ιστορική και λαογραφική συλλογή του Αρχείου.


Στην ουσία ζητείται η παραχώρηση Δημοσίου κτιρίου σε Υπηρεσία και πάλι του Δημοσίου για την αντιμετώπιση της απελπιστικής κατάστασης, οπότε και το Δημόσιο θα απαλλαγεί από το αρκετό υψηλό κόστος του μισθώματος του βοηθητικού κτιρίου του ΙΑΚ.
Το κτίριο της Δικαστικής Φυλακής Χανίων βρίσκεται πολύ κοντά στο κεντρικό κτίριο του ΙΑΚ και θα εκκενωθεί σύντομα, με τη μεταφορά της Φυλακής σε νέες κτιριακές εγκαταστάσεις στην περιοχή της Αγυιάς Χανίων. Το κτίριο είναι σε άριστη κατάσταση, δεν έχει στατικό πρόβλημα, παρέχει απόλυτη ασφάλεια με ενισχυμένη τοιχοποιία και κιγκλιδώματα και είναι ισόγειο ώστε μπορεί να αντέξει τα τεράστια βάρη των αρχείων. Το κτίριο διαθέτει επίσης αρκετούς μη στεγασμένους χώρους οι οποίοι μπορούν να έχουν πλείστες χρήσεις.


Η – εύκολη - εσωτερική διαμόρφωση θα προσφέρει χώρους για αρχειοστάσια, βιβλιοστάσια, αναγνωστήριο, ταξινομητήρια, εργαστήριο συντήρησης χαρτώου υλικού, αίθουσα εκδηλώσεων, χώρους ψηφιοποίησης και επεξεργασίας αρχείων με ηλεκτρονικά μέσα καθώς και γραφεία διοικήσεως.

Οι δαπάνες κρίνεται ότι μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσω προγραμμάτων της Ε.Ο.Κ. και με μικρή εθνική συμμετοχή.


Ανάγκη μεγάλη λοιπόν να προχωρήσουν άμεσα οι απαιτούμενες ενέργειες και διαδικασίες παραχώρησης του κτηρίου, ώστε να αντιμετωπισθεί οριστικά το πιεστικό και κατεπείγον πρόβλημα της στέγασης του αναντικατάστατου και πολύτιμου υλικού που αφορά στην Ιστορία και τον Πολιτισμό του τόπου μας.

Ο Αντιπεριφερειάρχης κ. Α. Βουλγαράκης, έκανε την αρχή και απέστειλε το αίτημα στις αρμόδιες Αρχές, ενώ και ο Περιφερειάρχης Κρήτης κ. Στ. Αρναουτάκης απέστειλε συναινετικό έγγραφο επίσης.

Ας το στηρίξουμε κι ας συνδράμουμε στη μεγάλη προσπάθεια – τώρα είναι η ώρα να αποδείξουμε ότι σεβόμαστε την Ιστορία μας και στις δύσκολες ώρες δεν θα την αφήσουμε να χαθεί. Η διάσωση, διατήρηση και ανάδειξη στο διηνεκές των αστείρευτων πηγών της Πολιτισμικής μας Κληρονομιάς είναι χρέος και ευθύνη όλων μας. Ας φανούμε αντάξιοί της.