12162017Σαβ
ΕνημέρωσηΠεμ, 09 Νοε 2017 11am

Η Συνωμοσία του Θορύβου

Φύλλο 113 Οκτώβριος - Νοέμβριος 2012

 

 

Τον Ιούνιο του 2012 ξεκίνησε να προβάλλετε στο Αμερικανικό δίκτυο HBO η δραματική σειρά The newsroom. Πρόκειται για την ιστορία μιας ομάδας δημοσιογράφων, που αναλαμβάνουν το βραδινό ειδησεογραφικό πρόγραμμα ενός μεγάλου καναλιού και δημιουργούν ένα δελτίο ειδήσεων με το όνομα News night. Η κεντρική ιδέα, την οποία ενστερνίζονται ο anchorman (Jeff Daniels), η παραγωγός του (Emily Mortimer), αλλά και το αφεντικό τους (Sam Waterston), είναι μια εκπομπή που θα πληροφορεί επί της ουσίας το κοινό για σοβαρά ζητήματα, θα εξοστρακίσει τις «κοινωνικές» πλευρές της πληροφόρησης, που φέρνουν έσοδα, αλλά κοιμίζουν τις συνειδήσεις των τηλεθεατών και τελικά, θα βασίζεται όχι στη δύναμη της εικόνας, αλλά σε αυτή του λόγου και της πληροφορίας.

Το αποτέλεσμα που παρουσιάζεται επί της μικρής οθόνης είναι ομολογουμένως εθιστικό. Ροή λόγου ταχύτατη και μεστή, συνεχή υπονοούμενα ή σαφείς αιχμές κατά του συστήματος των media των ΗΠΑ, λεπτό και έξυπνο χιούμορ και αναφορές σε τεράστια ζητήματα, όπως η εταιρική απληστία, η διαφθορά και ανεπάρκεια των αμερικανών πολιτικών (του Ομπάμα περιλαμβανόμενου), η δημοσιογραφική δεοντολογία και η φιλοσοφία της ενημέρωσης.

Για να το παρακολουθήσει κανείς χωρίς βλαβερές επιπτώσεις για τη δική του πνευματική υγεία πρέπει πρώτα να διαλύσει τις όποιες αυταπάτες διατηρεί σχετικά με το τι μπορεί να προβληθεί σε ένα δίκτυο όπως το ΗΒΟ. Ο δημιουργός του Aaron Sorkin είναι εκείνος που ήταν υπεύθυνος για μια άλλη επιτυχημένη σειρά της αμερικανικής τηλεόρασης, το “West wing”, το οποίο παρουσίαζε το προσωπικό του Λευκού Οίκου επί ημερών ενός φανταστικού αμερικανού προέδρου, να εργάζεται σκληρά around the clock για τη διατήρηση της παγκόσμιας ειρήνης και την ευημερία των πολιτών της χώρας, πάντα με γνώμονα το κοινό καλό, τη δικαιοσύνη και την ανεκτικότητα. Περισσότερη αληθοφάνεια υπάρχει στον Κοντορεβιθούλη. Επίσης, ο ίδιος είναι δημιουργός της ταινίας “The social network”, ενός blockbuster που αναφέρεται στη γέννηση του facebook. Δεν μπορώ να γνωρίζω αν ο Sorkin είχε ξαφνική κρίση συνείδησης ή αποφάσισε ότι μια σειρά που θα έθιγε τη διαπλοκή των αμερικανικών media με τα επιχειρηματικά λόμπι θα είχε απήχηση στο κοινό, που μπορεί και να ξυπνάει από το λήθαργο των τελευταίων εξήντα και βάλε ετών. Πάντως δε θέλησε να φέρει κάποιου είδους «επανάσταση» στην τηλεόραση. Το “newsroom” είναι «αμερικανιά». Αυτό που το σώζει και το κάνει ενδιαφέρον είναι οι απολαυστικοί διάλογοί του, μαζί με την πρωτοποριακή ιδέα ότι μπορεί όντως να υπάρξει πληροφόρηση που δεν αποσκοπεί στην προώθηση των επίσημων κυβερνητικών θέσεων και των οικονομικών συμφερόντων. Ότι δηλαδή αυτό που πλασάρεται ως «εθνικό» καλό, μπορεί να είναι ο βασικός μοχλός για την διαιώνιση της καταπίεσης και εξαθλίωσης των μαζών, προς όφελος αυτού που στην ίδια την Αμερική σήμερα αποκαλείται «1%» .

Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, όπου τα Μέσα διαθέτουν σαφώς μεγαλύτερο πλουραλισμό, με όλα τα στραβά κι ανάποδά τους, η εικόνα αυτή σε βάζει σε σκέψεις. Βλέποντας μια ενημερωτική εκπομπή πριν κάποιες μέρες, παρακολούθησα την πύρινη ομιλία ενός νέου πολιτικού (ανήκει σε ένα από τα τρία κόμματα της συγκυβέρνησης), ο οποίος με σθένος και πάθος υπερασπίστηκε την «εθνική» προσπάθεια σωτηρίας, κατακεραυνώνοντας όσους επιλέγουν οποιοδήποτε άλλο δρόμο, λίγο πολύ ως προδότες. Αυτόματα μου γεννήθηκε η εικόνα του Will Macavoy στη θέση του παρουσιαστή, να του λέει «αγαπητέ μου, εκτός του ότι είστε αντιπαθής φυσιογνωμικά, το γεγονός ότι εκπροσωπείτε μέρος των ανθρώπων αυτής της χώρας είναι σημείο των καιρών και προσωπικά, με βάζει σε σοβαρές σκέψεις για το αν η νέα γενιά είναι πραγματικά η ελπίδα και το μέλλον μας».

Δεν είμαι από εκείνους που θεωρούν την τηλεόραση a priori φορέα κακών και αποδιοπομπαίο τράγο για όλες μας τις πληγές. Είναι σαφές ότι πρόκειται για ένα βασικό μηχανισμό έκπτωσης της κουλτούρας, αποστείρωσης και εκμαυλισμού των ιδεών και χειραγώγησης των λαών. Όμως, μπορεί να γίνει και φορέας μηνυμάτων και το “newsroom”, με τη λογική και την αισθητική που το διέπει, κινείται στη σωστή κατεύθυνση, χωρίς υστερίες και μεγαλοστομίες.

Έμαθα ότι θα συνεχιστεί και για δεύτερη σεζόν, πράγμα που δίνει θετικά σήματα για το αμερικανικό κοινό, καθώς ανάλογες προσπάθειες έχουν υπάρξει και κατά το παρελθόν, όμως τις έφαγε το μαύρο φίδι με συνοπτικές διαδικασίες.

Ξαναλέω λοιπόν, ότι χωρίς αυταπάτες και διάθεση να παραμυθιαστεί κανείς, η εν λόγω σειρά αποτελεί μια ενδιαφέρουσα πρόταση.

Κλείνω με τη φράση του πρωταγωνιστή της Will Macavoy (Jeff Daniels), ενδεικτική του χιούμορ που προανέφερα και της θέσης της σειράς απέναντι στα πράγματα της χώρας στην οποία, κατά κύριο λόγο απευθύνεται: στην ερώτηση του αφεντικού του «διάβασες τους New York Times σήμερα;» απαντά «όχι γιατί έχω εγκέφαλο».