11202017Δευ
ΕνημέρωσηΠεμ, 09 Νοε 2017 11am

Η Σύριγγα του Πάνα

Φύλλο 115 Φεβρουάριος - Μάρτιος 2013

-273 oC

 Ξεσκονίστε λίγο τη φυσική λυκείου. Πρόκειται για τη θερμοκρασία που ορίζουμε ως απόλυτο μηδέν. Εναλλακτικά, ίσως τη θυμάστε ως 0 βαθμοί Kelvin. Εκεί δεν κινείται τίποτε. Ούτε καν τα ηλεκτρόνια γύρω από τους πυρήνες. Αν έπρεπε να ορίσουμε το Θάνατο με όρους φυσικής, θα τον ορίζαμε έτσι.

 

Θα με ρωτήσετε, τι με έπιασε και ξαναθυμήθηκα τον κύριο Kelvin. Μα είναι απλό. Γύρω μου βλέπω και παγώνουν τα πάντα. Οι άνθρωποι διαβαίνουν προσπαθώντας να περνούν απαρατήρητοι. Δεν υπάρχομε, δεν κινούμαστε, δε φωνάζομε ούτε καν μιλάμε, συνεπώς δεν μπορούν να μας παγώσουν οριστικά απολύοντας, διώκοντας, συκοφαντώντας, αφαιμάσσοντας οικονομικά, στιγματίζοντας, χτυπώντας, σκοτώνοντάς μας... Σπίτι, δουλειά (αν υπάρχει) σφίξιμο, ξανασφίξιμο, ακινησία τα βασικά χαρακτηριστικά του καλού πολίτη. Ο τέλειος, ακούει ευλαβικά τις ειδήσεις των οκτώ και ψηφίζει και κάθε τέσσερα χρόνια (ότι θέλει η Μέρκελ φυσικά).

 

Το Κράτος όμως δεν μασάει. Εννοείται ότι οποιοσδήποτε δεν μείνει ακίνητος, γίνεται στόχος. Διαμαρτύρεσαι γιατί δεν θες να γίνει ο τόπος σου σκουπιδότοπος; Διαμαρτύρεσαι γιατί σου παίρνουν τη γη για να βάλουν σβούρους; Διαμαρτύρεσαι γιατί ξεπουλάνε τη γη σου για να βγάλουν χρυσάφι σκοτώνοντας τα πάντα γύρω με κυάνιο; Διαμαρτύρεσαι γιατί δεν έχεις στοιχειώδεις υπηρεσίες υγείας; παιδείας; Διαμαρτύρεσαι γιατί και οι υπηρεσίες που υπάρχουν, δέσμιες μιας τερατώδους και πολύ καλά οργανωμένης γραφειοκρατίας αντί να βοηθούν τον αδύνατο τον τυραννάνε; Δεν έχεις φαί; Δεν έχεις χαρτιά (που δεν σου δίνομε); Δεν υπογράφεις δηλώσεις μετανοίας, αποκήρυξης, καταδίκης; Περάστε δι’ υπόθεσίν σας. Εξευτελισμός και βία. Σε μια κόλλα χαρτί και άντε στα δικαστήρια να αποδείξεις ότι δεν είσαι ελέφας. Τρισχειρότερα αν τολμήσεις να συμπεριφερθείς αλληλέγγυα.

 

Αλλά και οι ακίνητοι δεν γλυτώνουν. Η ακινησία (ακόμη και αν συνοδεύεται με τα κατ΄εξαίρεση επιτρεπτά παλαμάκια στην κυβέρνηση) δεν ξορκίζει τις επιθέσεις στο σωρό, πολύ δε λιγότερο τους οριζόντιους θερισμούς μισθών, συντάξεων, δικαιωμάτων, αξιοπρέπειας.

 

Ξεθάβουν παλιές δοκιμασμένες πρακτικές της δεκαετίας του 50. Η αστυνομία και η δικαιοσύνη συρρικνώνονται μπροστά στις πολιτικές επιταγές: έχομε δουλειές. Τα μηνύματα εξάλλου ξεκάθαρα: Από τις δεκάδες περιπτώσεις αστυνομικής αυθαιρεσίας και τις αντίστοιχες ΕΔΕ η βαρύτερη καταδίκη ήταν το ντά στο χεράκι. Αναμενόμενο. Πως αλλιώς θα πήγαιναν να φυλάξουν το χρυσό, τα διόδια, τα λιμάνια και όλες τελοσπάντων τις «επενδύσεις». Μόνο κάτι Guardian καταγγέλλουν τον υπουργό μας, αλλά θα τους κάνει μήνυση. Μεγαλύτερη απογοήτευση από τη Δικαιοσύνη: ούτε για τα μάτια δεν αντέδρασε το συλλογικό τους όργανο στην συγχρονισμένη επίθεση του υπουργικού συμβουλίου ότι δεν κάνουν καλά τη δουλειά τους. Η αλήθεια είναι όμως, ότι οι δικαστές γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα ότι η δικαιοσύνη δεν είναι καλή ή κακή: είναι ταξική.

 

Τώρα μπορείτε να με πείτε προκατειλημμένο αν θέλετε αλλά εγώ εκτιμώ ότι δεν μπορεί να μπει μια κοινωνία στον πάγο επ’ αόριστον όπως ονειρεύονται. Ούτε η προσπάθεια να μπει η κοινωνία στον πάγο μπορεί να περάσει χωρίς αντίδραση.

 

Δεν θέλω να πω κάτι πομπώδες και ανοήτως αισιόδοξο. Βλέπω όμως γύρω μου όλο και περισσότερους ανθρώπους να εμπλέκονται. Να παίρνουν μικρά κομμάτια κάθε φορά της ζωής τους στα χέρια τους. Σταθερά και αποφασιστικά να δηλώνουν με έργα: αυτοί τη δουλειά τους και μεις τη δική μας. Για να επανέλθω στην αρχική μου μεταφορά, να ανάβουν πολλές μικρές φλόγες ελπίδας στο παγωμένο τοπίο που μας περιβάλλει.

 

Ανεπίδεκτοι ή...

 

Έχω ξαναγράψει ότι απεχθάνομαι τις γενικεύσεις. Όμως βιώνομε μια κατάσταση που προκαλεί για γενίκευση. Αναφέρομαι στον μεγαλοϊδεατισμό της Γερμανίας. Σήμερα δεν εκφράζεται (τουλάχιστον όχι ακόμη) με εθνικιστικούς όρους αλλά με ψευδο-ηθικούς. Οι τίμιοι και εργατικοί Γερμανοί που με τον ιδρώτα του προσώπου τους κατάφεραν και πρόκοψαν... είναι η ατμομηχανή της Ευρωπαϊκής οικονομίας... παράγουν τα καλύτερα προϊόντα... και όλο το σχετικό εθνικό τους φαντασιακό που εν πολλοίς αναπαράγεται και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Ιδανικό είναι η τάξη και η ιεραρχία χαρακτηριστικά την ορθότητα των οποίων επιβεβαιώνει και επιβραβεύει το κυρίαρχο θρησκευτικό δόγμα.

 

Είναι εντυπωσιακή η θετική ανατροφοδότηση της ιδέας αυτής: Κάνω τις σωστές επιλογές, άρα είμαι στο σωστό δρόμο, άρα κάνω τις σωστές επιλογές άρα... Εξάλλου η τυφλή πίστη στην αυτοεκπληρούμενη αυτή προφητεία φαίνεται και στις δηλώσεις σχετικά με την Ελλάδα: «Δεν μας ενδιαφέρει αν το μνημόνιο είναι σωστό, το θέμα είναι να εφαρμοστεί». Έτσι απλά, οι υποτιθέμενοι θεματοφύλακες του ορθού λόγου, τον καταργούν όταν δεν τους βολεύει.

 

Θα περίμενε κανείς ένας λαός που έχει υποφέρει τα πάνδεινα και που παράλληλα έχει συμβάλλει τα μέγιστα στην οικοδόμηση του σύγχρονου πολιτισμού (φιλοσοφία, επιστήμες, τέχνες) να είναι ικανός να απαλλαχθεί από τις ιδεοληπτικές αυτές παρωπίδες. Να μπορεί να αντιληφθεί, αντλώντας από την ίδια του την ιστορία το ετοιμόρροπο κοτέτσι πίσω από την καλογυαλισμένη νεοφιλελεύθερη πρόσοψη. Αντιθέτως, είναι εντυπωσιακή η υπερσυντηρητική προσήλωση στην πίστη της αιωνιότητας της στιγμιαίας επίφασης ευημερίας. Γίνεται δε επικίνδυνη η προσπάθεια επιβολής της στους υπόλοιπους.

 

Δεν έχω ούτε την παιδεία ούτε την ικανότητα να επιχειρήσω μιαν ερμηνεία για την κατάσταση αυτή. Αναρωτιέμαι όμως μήπως τους υποτιμώ; Μήπως πέρα από κάθε προσδοκία, το μέλλον επιφυλάσσει εκπλήξεις μέσα στην ίδια την κοιλιά του κήτους; Πώς τον λένε τον Γκρίλλο στα Γερμανικά;