11222017Τετ
ΕνημέρωσηΠεμ, 09 Νοε 2017 11am

Τα ασήμαντα

Εναντίον της ανασχετικής ηλιθιότητας

Γ.Κοκκινάκος

….κι εσύ πικρέ που το βαλες γινάτι
να βρεις, να κόψεις το αμύγδαλο του κόσμου
και σου απόμεινε το χέρι

γράφοντας κάτι ποιήματα….
Οδ. Ελύτης
(τρία ποιήματα με σημαία ευκαιρίας)

Ένα άλλο σχολείο ονειρευόμαστε και ένα άλλο εκπαιδευτικό σύστημα. Ένα σύστημα που θα παιδαγωγεί, θα μορφώνει, θα προετοιμάζει τον μαθητή για τις ανοιχτές θάλασσες του βίου. Θα μαθαίνει τον μαθητή να σκέφτεται, να κριτικάρει, να διαφορίζει. Θα τον προετοιμάζει για την συγκρότηση και την απαρτίωση της προσωπικότητας του και του αξιακού του συστήματος.

Αντ’ αυτού έχουμε ολόκληρη την δευτεροβάθμια εκπαίδευση προσανατολισμένη  προς την τεχνική των πανελληνίων εξετάσεων. Όπου ο μαθητής σε λίγες ώρες θα κριθεί ικανός ή ανίκανος για το Πανεπιστήμιο. Και όμως αυτή την βαρβαρότητα οι μαθητές την αντέχουν. Διότι έχουν την ανωτερότητα των νιάτων και την δυνατότητα να τρέφουν το όνειρό τους με όνειρο… Ξέρουν ότι η ζωή δεν τελειώνει στις εξετάσεις αλλά μόλις αρχίζει. Άλλωστε το σύστημα μέσα στην γενικότερη αποσάθρωσή του δεν μπορεί να τους εξασφαλίσει πια κανένα μέλλον μετά το Πανεπιστήμιο.

Πρέπει να επισημάνουμε εν τούτοις ότι το σύστημα των Πανελληνίων εξετάσεων είναι ένας θεσμός, εν πολλοίς, αδιάβλητος. Μέχρι τώρα τουλάχιστον. Είναι από τους λίγους θεσμούς που παρέμειναν αδιάβλητοι. Ίσως και ο μοναδικός. Όμως στις τελευταίες εξετάσεις προ ημερών, στο μάθημα των μαθηματικών γενικής κατεύθυνσης, και στο μάθημα της βιολογίας μπήκαν θέματα με τεράστια διαφορά δυσκολίας. Βατά θέματα στην βιολογία, απαράδεκτα δύσκολα θέματα στα μαθηματικά. Υποψήφιοι δηλαδή π.χ. της ιατρικής, αν πήγαν από το δρόμο της βιολογίας, έχουν ένα πριμ 200-300 μονάδων. Υποψήφιοι που πήγαν από το δρόμο των μαθηματικών, μένουν εκτός , εκτός αν αριστεύσουν σε όλα τα υπόλοιπα μαθήματα. Το ζήτημα γεννάει μεγάλο σκεπτικισμό. Τι να υποθέσει κανείς; Ότι μαίνεται ο πόλεμος μεταξύ των επιστημονικών εταιρειών για το ποιος έχει το μεγαλύτερο κύρος ή εξουσία; Ότι η επιτροπή των πανελληνίων εξετάσεων αποτελείται από άσχετους; Ότι δεν ξέρουν αυτό που έχει πει ο Γκαίτε : «Μαθαίνεις μόνον από αυτούς που αγαπάς»; Ότι υπάρχει σκοπιμότητα πριμοδότησης της παραγαλίας  έναντι της ευφυΐας , προετοιμάζοντας έτσι παθητικούς, υποτακτικούς, και άνευρους επιστήμονες και πολίτες; Συμβαίνει κάτι άλλο; Ότι και να συμβαίνει πρέπει να πούμε ότι κανείς δεν δικαιούται να κακοποιεί τους υποψήφιους. Η εκπαιδευτική κοινότητα πρέπει να πάρει θέση. Θα μπορούσαν-μετά από αυτό- οι εξετάσεις να θεωρηθούν άδικες και διαβλητές. Οφείλουμε να προστατεύσουμε έστω αυτό το σύστημα πριν αναζητήσουμε ένα σύστημα συνεχούς αξιολόγησης, ένα σύστημα μέσω του οποίου θα επιλέγονται οι ικανοί και οι άριστοι. Στους νεαρούς υποψηφίους το μόνο που μπορεί να  πει κανείς, είναι να βρίσκονται σε μια διαρκή αντίρρηση με εμάς τους ενήλικες, και να σκέπτονται όπως εμείς σπανίως ονειρευόμαστε.

Γιατι  τα τελευταία 40 χρόνια έχομε ζήσει αμέτρητες «εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις» οι οποίες όμως κατέληξαν σε μια ολική απορρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος. Με τους μαθητές προσανατολισμένους όχι προς την παιδεία, την μάθηση, την μόρφωση αλλά προς την εισαγωγή σε μια σχολή ΑΕΙ απ’ την οποία όμως θα αναζητήσουν επί ματαίω επαγγελματική απασχόληση. Μαθητές που ενώ περνούν πολλές ώρες στο  σχολείο  να το βιώνουν ματαιωτικά αντί να τους κεντρίζει την δημιουργικότητα, την έμπνευση και την φαντασία. Εκπαιδευτικούς αδιάφορους, βαρύθυμους και ματαιωμένους αφού η δεινή οικονομική τους κατάσταση (ποιος να το πει ότι ο δάσκαλος ή ο καθηγητής για να ζήσει θα πρέπει τις ώρες εκτός σχολείου να αναζητεί και δεύτερη δουλειά), τους έχει φέρει σε κατάσταση απελπισίας. Τέτοιας απελπισίας που να φθάνουν σε σημείο να εξαγγέλλουν απεργία μέσα στις πανελλήνιες εξετάσεις. Μια πράξη ακυρωτική του ρόλου τους ως παιδαγωγών και προτύπων για τους μαθητές τους. Και την πολιτική ηγεσία σε ρόλο θαυματοποιού και μάγου να θεωρεί ότι το ζήτημα της εκπαίδευσης είναι  το εξεταστικό σύστημα ή οι απολύσεις εκπαιδευτικών που οσονούπω έρχονται. Ήδη ο νέος υπουργός εξήγγειλε  τροποποίηση των εξετάσεων, μειώνοντας τα μαθήματα.

Αυτό είναι το πρόβλημα της εκπαίδευσης κατά τον υπουργό. Ο ορισμός των εξεταζόμενων μαθημάτων και τα μειώνει διότι συμμερίζεται λέει την κόπωση των μαθητών. Ότι ένας μαθητής γράφοντας 19.1 μπαίνει σε μια υψηλόβαθμη σχολή και παίρνει συγχαρητήρια, ενώ γράφοντας 19 μένει έξω και παίρνει συλλυπητήρια δεν τον απασχολεί;

Ότι το εξεταστικό σύστημα είναι προσανατολισμένο στην αποστήθιση και στην απομνημόνευση ξερών γνώσεων, υποστρέφοντας την κριτική σκέψη, δεν τον ενδιαφέρει;

Ότι η «προετοιμασία» μέσα από τα ιδιαίτερα μαθήματα αυξάνει τον ταξικό χαρακτήρα της εκπαίδευσης, το έχει σκεφθεί;

Αλλά κυρίως πρέπει να πρέπει να σκεφθούμε ότι εκπαιδευτικό σύστημα δεν σημαίνει εξεταστικό σύστημα.

Ότι η ώρα των εξετάσεων είναι μια στιγμή της εκπαιδευτικής διαδικασίας και όχι ο πυρήνας της. Οι ιθύνοντες θυμίζουν κάποιον που θέλοντας να κλείσει το φως, δεν πάει στο διακόπτη αλλά σπάει τον γλόμπο. Είναι καιρός για μια ουσιώδη προσπάθεια αλλαγής στο εκπαιδευτικό σύστημα, που πρέπει να περιλαμβάνει βέβαια και το εξεταστικό σύστημα το οποίο πρέπει να γίνει διαρκές, αντικειμενικό, δίκαιο και το οποίο θα προσθέτει στην εκπαίδευση και δεν θα αφαιρεί. Αλλά πρέπει ασφαλώς να περιλαμβάνει την σύνολη  εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες της. Και κυρίως πρέπει να  περιλαμβάνει το περιεχόμενο και την διεργασία  της εκπαίδευσης, στοχεύοντας στην αναδόμηση της σχολικής κοινότητας (εκπαιδευτικούς, μαθητές και γονείς). Μόνον όταν το σχολείο θα μεταλλαχθεί σε χώρο παραγωγής νοήματος για τους εμπλεκόμενους, μόνον τότε θα έχουμε πραγματικά ένα σχολείο παραγωγής παιδείας και πολιτισμού. Σχολείο που θα προετοιμάζει ενεργούς, συνειδητούς και ελεύθερους ανθρώπους. Μόνο τότε  θα θυμηθούμε αυτό που μας έλεγαν οι παλιοί «Μάθε γράμματα να γίνεις άνθρωπος»