Εστιάζοντας...

Περιφέρεια Κρήτης και δράσεις τουριστικής πολιτιστικής ανάπτυξης

logo verotour
LOGO PEP KRHTHS

Γράφει ο Δημήτρης Μιχελογιάννης*

    Το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2015 πραγματοποιήθηκε στο Μεγάλο Αρσενάλι στα Χανιά η ημερίδα «Κρήτη και UNESCO- Προϋποθέσεις και Προσδοκίες». Συνδιοργανωτές ήταν η Περιφέρεια Κρήτης με το Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου ενώ η εκδήλωση τελούσε υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO.

Αφετηρία για την πραγματοποίηση της εκδήλωσης αυτής υπήρξε το παράδοξο ότι μέχρι σήμερα κανένας φυσικός ή πολιτιστικός τόπος της Κρήτης δεν είναι ενταγμένος στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Στόχος των διοργανωτών ήταν  η ενημέρωση των φορέων και του κοινού για τον τρόπο ένταξης ενός μνημείου στον Κατάλογο, για τα οφέλη που απορρέουν από μία τέτοια εγγραφή αλλά και για τις υποχρεώσεις που αυτή συνεπάγεται. Ταυτόχρονα αναδείχτηκε η πρόκληση που συνιστά η ένταξη των κρητικών τόπων στην UNESCO η οποία θα πρέπει να γίνει στη βάση ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού με σκοπό αφενός μεν την περαιτέρω ανάδειξη και προστασία του ιδιαίτερου και μοναδικού φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος της Κρήτης και αφετέρου την ποιοτική αναβάθμιση της τουριστικής ταυτότητας του νησιού ώστε να μπορούμε σταδιακά να προσελκύουμε ποιοτικό τουρισμό καθ’όλη τη διάρκεια του χρόνου.

    Στο πλαίσιο της πρωτοβουλία αυτής η Περιφέρεια Κρήτης έχει ξεκινήσει μία συντονισμένη προσπάθεια ώστε να καταφέρει τόσο να “ωριμάσει” τους σχετικούς φακέλους υποψηφιότητας των κρητικών μνημείων για τον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO όσο και να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο στον πυρήνα του οποίου υπάρχει, ανεξάρτητα από την ένταξη μνημείων στον Κατάλογο και το πότε αυτή θα γίνει εφικτή, η ολοκληρωμένη διαχείριση των τόπων αυτών και η διασύνδεσή τους στη βάση δημιουργίας πολιτιστικών διαδρομών, οι οποίες θα αποτελούν και ολοκληρωμένα τουριστικά-πολιτιστικά προϊόντα.

    Συγκεκριμένα, λοιπόν, ο φάκελος ο οποίος αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο πλέον προχωρημένο στάδιο είναι αυτός της Σπιναλόγκας, γεγονός το οποίο οφείλεται στην σύσταση, ήδη από το 2009, 5μελούς επιστημονικής ομάδας του ΤΕΕ-Τμήματος Ανατολικής Κρήτης η οποία και δούλεψε την προετοιμασία του φακέλου για την UNESCO με χρηματοδότηση αρχικά από την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λασιθίου και στη συνέχεια από την Περιφέρεια Κρήτης. Επιπρόσθετα η Περιφερειακή Ενότητα Χανίων έχει από φέτος εντάξει στο τεχνικό της πρόγραμμα τη χρηματοδότηση της αντίστοιχης προσπάθειας για το Φαράγγι της Σαμαριάς.  Αναμένεται άμεσα να προχωρήσει και η σύσταση της ομάδας εργασίας η οποία θα επεξεργαστεί την πρόταση για σειριακή εγγραφή στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς των μινωικών ανακτορικών κέντρων (Κνωσός, Φαιστός, Μάλια, Ζάκρoς, Κυδωνία). Το ίδιο θα πρέπει στη συνέχεια να γίνει για τις μεσαιωνικές προμαχωνικές οχυρώσεις της Κρήτης όπως και για τις μορφές αυτές της κρητικής ζωής και παράδοσης, όπως για πχ η κρητική διατροφή, τα ριζίτικα, οι κρητικοί χοροί, ή ακόμα και ένας συνδυασμός των 3 προηγούμενων στοιχείων, που θα μπορούσαν να ενταχθούν στον αντίστοιχο κατάλογο της άυλης κληρονομιάς της UNESCO.

    Όπως όμως ήδη αναφέρθηκε το ζητούμενο δεν είναι τόσο μία απλή εγγραφή στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς του ενός ή του άλλου μνημείου, που βέβαια από μόνη της δικαιολογεί την προσπάθεια και τον συντονισμό των δυνάμεων προς αυτήν την κατεύθυνση,  όσο εν τέλει η εφαρμογή στην πράξη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης και δικτύωσης των κρητικών μνημείων και διασύνδεσής τους με την τοπική παραγωγή και την ζωντανή δημιουργικότητα. Προς αυτήν την κατεύθυνση θα κατευθυνθούν οι απαραίτητοι πόροι από το νέο ΕΣΠΑ (Σύμφωνο Εταιρικής Σχέσης 2014-2020) από την Περιφέρεια Κρήτης ώστε να υλοποιηθεί η δημιουργία και λειτουργία πολιτιστικών διαδρομών στο νησί μας, όπως θα είναι για πχ η Μινωϊκή πολιτιστική διαδρομή (των μινωικών ανακτορικών κέντρων), η διαδρομή των μεσαιωνικών οχυρώσεων γύρω από τον περίφημο Κρητικό Πόλεμο της περιόδου 1645-1669 (το αντίπαλο δέος της Τροίας όπως χαρακτηριστικά τον ονομάζει ο Λόρδος Βύρωνας), ή η φυσιολατρική διαδρομή μέσα από τη δικτύωση των φαραγγιών και των ορεινών όγκων της Κρήτης (Gorges and Mountains of Crete- Gorgeous Mountainous Crete).

     Ήδη στη βάση αυτής της λογικής η Περιφερειακή Ενότητα Χανίων έχει εντάξει στο τεχνικό της πρόγραμμα τους απαραίτητους πόρους για την πρώτη φάση της μελέτης ενοποίησης αρχαιολογικών χώρων Απτέρας και της διασύνδεσή τους με την ενδοχώρα του Αποκόρωνα. Στην Ανατολική Κρήτη έχει ήδη δε παραδωθεί η σχετική μελέτη διασύνδεσης αρχαιολογικών χώρων Κνωσού- Αρχανών- Καρτερού.  Περαιτέρω, αξίζει να σημειωθεί ότι η Περιφέρεια Κρήτης έχει μόλις ολοκληρώσει την υλοποίηση του ευρωπαϊκού ανταγωνιστικού προγράμματος «Verotour- Ενετικές Διαδρομές: Ενίσχυση ενός κοινού ευρωπαϊκού πολυπολιτισμικού βιωματικού τουρισμού» το οποίο έχει ως στόχο να ενισχύσει και να εφαρμόσει μια διακρατική θεματική πολιτιστική διαδρομή ακολουθώντας το πολύπλοκο σύστημα των θαλάσσιων οδών, οικισμών, αμυντικών οχυρών και πολιτιστικής κληρονομιάς που άφησαν οι Ενετοί από το 1300 και για σχεδόν πέντε αιώνες. Ενδεικτικά στο πρόγραμμα αυτό μαζί με την Κρήτη συμμετείχαν επίσης η Περιφέρεια του Βένετο, το Διεθνές Πανεπιστήμιο Βενετίας, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού, το Υπουργείο Τουρισμού της Τουρκίας, το Γραφείο Βενετίας του Συμβουλίου της Ευρώπης.

    Η πρωτοβουλία η οποία περιγράφηκε αμέσως παραπάνω έχει εν τέλει δύο αυτοτελείς στόχους. Από τη μία να πληρώσει ένα διττό κενό που παρατηρείται εντός του Καταλόγου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αυτού δηλαδή της μη εκπροσώπησης του διακριτού γεωγραφικού χώρου της Ανατολικής Μεσογείου τον οποίο εκπροσωπεί η Κρήτη και της μη καταγραφής εντός του Καταλόγου του πρώτου ανακτορικού ευρωπαϊκού πολιτισμού, του μινωικού. Και στη συνέχεια να ολοκληρώσει μία συστηματική προσπάθεια ποιοτικής αναβάθμισης της τουριστικής ταυτότητας ενός εκ των κορυφαίων προορισμών σε παγκόσμιο επίπεδο μέσα από τη δημιουργία πολιτιστικών-τουριστικών προϊόντων με τη μορφή των πολιτιστικών διαδρομών Κρήτης.  

 

 

*Ο Δημήτρης Μιχελογιάννης είναι Δικηγόρος Χανίων και Περιφερειακός Σύμβουλος Κρήτης. Εχει πραγματοποιήσει μεταπτυχιακές σπουδές στο Διεθνές Δίκαιο στη Νομική Αθηνών και στο Δίκαιο Περιβάλλοντος στη Σορβόννη - Παρίσι