07232017Κυρ
ΕνημέρωσηΣαβ, 13 Μαϊ 2017 10am

Αιρετικές Ιστορίες

Φύλλο 126 Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2015

Στις 4 Νοεμβρίου 2007 ο Νίκος Ξυδάκης έγραψε ένα άρθρο στην « Καθημερινή» με τίτλο  « Πολιτισμός χωρίς υπουργείο». Μεταξύ άλλων σημείωνε:

«… Ας αποσυρθεί λοιπόν το κράτος από αυτό τον γελοίο ρόλο του σχεδιαστή των ασχεδίαστων. Ας καταργηθεί το υπουργείο Πολιτισμού υπό την παρούσα μορφή του, κι ας μετασχηματισθεί σε ό,τι πράγματι χρειάζεται: Αφενός, σε έναν ισχυρό και ευέλικτο οργανισμό με σκοπό την προστασία και αξιοποίηση της κληρονομιάς, των μνημείων και των μουσείων - ακολουθούμε την ευρωπαϊκή ηπειρωτική παράδοση. Αφετέρου, σε ό,τι αφορά τη σύγχρονη δημιουργία, ας ακολουθήσουμε το αγγλοσαξονικό μοντέλο: ένα συμβούλιο τεχνών, με μέλη διοριζόμενα από τη Βουλή, με σταθερή θητεία, με ανεξάρτητο προϋπολογισμό - κατά το βρετανικό Arts Council. Αυτό το συμβούλιο δεν θα φιλοδοξεί να δεσπόζει επί του πολιτισμού, αλλά να σπεύδει αρωγός και υποστηρικτής των καλλιτεχνών παραγωγών σε όλες τους τις εκφάνσεις.

Η ιδέα περί Συμβουλίου Τεχνών (χωρίς κατάργηση του υπουργείου, βεβαίως) είχε πρωτακουστεί δειλά επί υπουργίας Μικρούτσικου, όταν είχαν επιχειρηθεί και κάποιες μεταρρυθμίσεις. Εκτοτε ο κρατισμός θέριεψε, χωρίς καμιά όρεξη να προσαρμοστεί στο ραγδαία μεταβαλλόμενο περιβάλλον.

Αντιθέτως με τον πολιτισμό, στο περιβάλλον επιβάλλεται να υπάρχει κεντρική μέριμνα, παρέμβαση και σχεδιασμός από το δημοκρατικό κράτος. Οπως ακριβώς και τα μνημεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, το περιβάλλον, φυσικό και ανθρωπογενές, είναι εθνικός πόρος, εν πολλοίς μοναδικός και αναντικατάστατος. Αρα επιβάλλεται ο σχεδιασμός και η δράση σε εθνικό επίπεδο, συνδεδεμένα μάλιστα με τους ανάλογους οργανισμούς σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Το υπουργείο Περιβάλλοντος δεν εξαντλείται σε μια τεχνική διαχείριση, λ.χ., των προβλημάτων ρύπανσης. Σκοπός του είναι η βιώσιμη ανάπτυξη, η ποιότητα ζωής, η προάσπιση των εθνικών πόρων διαχρονικά. Ρόλος του δεν είναι να συγκροτήσει άλλη μια δυσκίνητη γραφειοκρατία, αλλά ευέλικτα όργανα που θα ρυθμίζουν και θα διαφωτίζουν διαρκώς - κι αν υπάρχει ανάγκη θα παρεμβαίνουν διορθωτικά ή και κατασταλτικά.

Το δημοκρατικό κράτος προσαρμόζεται και μετασχηματίζεται· ακολουθεί την κοινωνία, τη διευκολύνει, την αφουγκράζεται. Δεν φοβάται να μετασχηματίσει έναν αδρανή οργανισμό ή να καταργήσει έναν ξεπερασμένο, δεν διστάζει να δημιουργήσει έναν νέο για να καλύψει αναδυόμενες ανάγκες, για να υπακούσει στις νέες ευαισθησίες της κοινωνίας των πολιτών. Οφείλει να το κάνει.

Η αγορά παράγει προϊόντα πολιτισμού· το κράτος ρυθμίζει και παρεμβαίνει, διδάσκει ενισχύοντας βιβλιοθήκες, μουσεία, αρχεία.

Η αγορά όμως δεν παράγει περιβάλλον ούτε το προστατεύει. Σε αυτή την περίπτωση, η κρατική παρέμβαση είναι η μόνη οδός, η μόνη μεταρρύθμιση».

 

            Με πόση χαρά δεχτήκαμε την ανάληψη του χαρτοφυλακίου του Πολιτισμού από τον καλύτερο γι’ αυτόν το ρόλο! Φαντάζομαι ένα κράτος δάσκαλο-συνεπίκουρο στο έργο μας στα σχολεία… Ονειρεύμομαι; Ναι, γιατί, όπως λέει μια φίλη στο φεϊσμπουκ, ναι, ονειρεύομαι, γιατί ξύπνησα!

 

                                                                                  Βούλα Καντεράκη