07242017Δευ
ΕνημέρωσηΣαβ, 13 Μαϊ 2017 10am

Η Μάθηση ή e-Μάθηση

Σεπτέμβριος. Ο μήνας που τα θρανία υποδέχονται για άλλη μια σχολική χρονιά τους Μαθητές. Ο φετινός Σεπτέμβριος όμως, έχει πολύ μεγάλη διαφορά από όλους τους προηγούμενους. Τα θρανία θα υποδεχθούν και καθηγητές και δασκάλους που θα επιμορφωθούν στη χρήση των Νέων Τεχνολογιών.
Απ’ όσα γνωρίζω πρόκειται για μια πολύ δύσκολη και φιλόδοξη προσπάθεια υλοποίησης των δεσμεύσεων του Πρωθυπουργού στη Σύνοδο κορυφής της Λισσαβόνας το Μάρτιο του 2000 ώστε οι εκπαιδευτικοί να εκπαιδευτούν για το πως θα εισάγουν τις Νέες τεχνολογίες στο μάθημά τους.

Κοινωνία της Πληροφορίας

Παρακολούθησα πρόσφατα μια ημερίδα ενημέρωσης από την Ειδική γραμματεία για την "Κοινωνία της Πληροφορίας" σχετικά με τις ευρυζωνικές συνδέσεις (ή πιο απλά για το γρήγορο Internet)  και το ρόλο που αυτές θα παίξουν στην ανάπτυξη της χώρας. Σε ότι αφορά την εκπαίδευση - και πιο ειδικά την δευτεροβάθμια – η είδηση είναι ότι μία από τις δεσμεύσεις της χώρας είναι όλες οι σχολικές μονάδες να αποκτήσουν γρήγορη σύνδεση με το διαδίκτυο έως το τέλος του 2005. Για να αξιοποιηθούν βέβαια αυτές οι συνδέσεις θα πρέπει να δημιουργηθεί και εκπαιδευτικό περιεχόμενο αλλά και εκπαιδευτικές υπηρεσίες που θα τρέχουν με άνεση στις νέες αυτές συνδέσεις.

Τα Πνευματικά δικαιώματα στη σχολική μαθητική δημιουργία

Η καθημερινότητα της σχολικής τάξης περιλαμβάνει μαθήματα και διδακτικές προσεγγίσεις που διευκολύνονται από την ανάθεση, ανάπτυξη και παρουσίαση εργασιών των μαθητών μας.

Μάθηση e-μάθηση - Μάρτιος 2004 / Φ.23

INTERNET

Τους τελευταίους μήνες συναντώ όλο και περισσότερους αγανακτισμένους φίλους, σχετικά με τη λειτουργία του ηλεκτρονικού τους ταχυδρομείου.  Η μεγάλες ποσότητες μηνυμάτων – σκουπιδιών (spam mails) καθώς επίσης οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις με ιούς το τελευταίο διάστημα, έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα τρόμου και εκνευρισμού σε όλους, σχετικά με το τι θα συναντήσουν στο mailbox, μετά το check mail. Μια σημαντικότατη και ευρέως διαδεδομένη υπηρεσία του διαδικτύου φαίνεται να ακυρώνει τον εαυτό της δηλώνοντας ουσιαστικά αδυναμία στο να προστατευθεί από κακόβουλες χρήσεις.
Το πρόβλημα των spam mails δημιουργείται από ανθρώπους που ποντάρουν ότι το μήνυμα τους θα φτάσει σε εκατομμύρια χρήστες ανά τον κόσμο, με πολύ μικρό κόστος (σχεδόν μηδαμινό) και αν ένα πολύ μικρό ποσοστό αυτών ανταποκριθεί, μπορούν να του πουλήσουν αυτό που θέλουν (συνήθως απάτη ή cyber sex) εξ αποστάσεως, και χωρίς τον κίνδυνο επιβολής ποινών από το νόμο.

Η πρόκληση της Πληροφορίας

Μια καινούργια σχολική χρονιά αρχίζει, μαθητές και εκπαιδευτικοί σε κάθε βαθμίδα παίρνουν τη θέση τους στην τάξη, το ψηφιακό σχολείο ετοιμάζεται για την υποδοχή και προσκαλεί την εκπαιδευτική κοινότητα  να αξιοποιήσει την πληροφορία για τη δημιουργία της γνώσης μέσα από διδακτικές διαδρομές.  Στο σύγχρονο κόσμο που ζούμε ο όγκος της πληροφορίας που λαμβάνουμε είναι τεράστιος και η ποιότητα της πληροφορίας  που αξιολογούμε και αξιοποιούμε καθημερινά  καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις επιλογές και τις επακόλουθες πράξεις μας.

empty-screenΣτις μέρες μας βασική πηγή ενημέρωσης αποτελεί το Διαδίκτυο, όμως στις κυρίαρχες  πηγές  συμπεριλαμβάνονται τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, όπως και οι βιβλιοθήκες και τα αρχεία που αποτελούν συνολικά και τους παρόχους της πληροφορίας. Τα μέσα και οι λοιποί πάροχοι πληροφοριών παίζουν σημαντικό ρόλο στις διαδικασίες πληροφορίας και επικοινωνίας.

Σε κάθε κοινωνία, οι πολίτες χρειάζεται να έχουν βασικές γνώσεις και δεξιότητες ώστε να γνωρίζουν τη λειτουργία των μέσων/ παρόχων στη διαδικασία παραγωγής της πληροφορίας και να μπορούν να τις αξιολογήσουν και να τις χρησιμοποιήσουν για τη λήψη αποφάσεων. Στις κοινωνίες αυτές, βασική κοινότητα μάθησης αποτελεί η σχολική μονάδα που απαιτείται να δώσει/ μεταδώσει τη γνώση στους πολίτες της.

Το καλημέρα στη σχολική τάξη περιλαμβάνει την απόκτηση των σχολικών βιβλίων, τη συμμετοχή σε εργασίες ατομικές ή ομαδικές, αναζήτηση, εντοπισμό και αποθήκευση  της πληροφορίας, το θαυμαστό κόσμο του Διαδικτύου, την ομιλούσα τηλεόραση στα σπίτια μας, τα ψηφιακά μέσα, τους  χώρους κοινωνικής δικτύωσης και πολύ ακόμη πρόκληση για πληροφόρηση. Πληροφορία δηλαδή σε διάφορες μορφές (ως κείμενο ή πολυμεσικό υλικό, σε ηλεκτρονική ή έντυπη μορφή). Στην καθημερινότητά μας, δεν μπορούμε να αποφύγουμε την πανταχού παρουσία των μέσων και των λοιπών μορφών των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας.

Βασικά χαρακτηριστικά της πληροφοριακής παιδείας ή της παιδείας στα μέσα που χρησιμοποιείται από την Unesco[1] είναι:

        Εντοπισμός και  πρόσβαση στην πληροφορία

        Αξιολόγηση και  Οργάνωση της πληροφορίας

        Δεοντολογική χρήση και Επικοινωνία της

Στην καθημερινή πράξη και πρακτική οι εκπαιδευτικοί πρέπει  να διδάξουν στους μαθητές  γνώσεις, δεξιότητες και στάσεις, με στόχο να τους εφοδιάσουν με τα απαιτούμενα εργαλεία ώστε να συμμετέχουν ενεργά στην παγκόσμια κοινότητα των μέσων της πληροφορίας και να μπορούν να τη διαχειριστούν κριτικά ως νέοι πολίτες.

Στη διαδικασία της διδασκαλίας και της μάθησης, πρέπει να μεταδίδεται σημαντική γνώση γύρω από τις λειτουργίες και τα χαρακτηριστικά των μέσων και της πληροφορίας στις δημοκρατικές κοινωνίες και  πρακτική γνώση για την αποτελεσματική χρήση και αξιοποίηση των μέσων αυτών,  στην κατεύθυνση των πλουραλιστικών και ανοιχτών συστημάτων πληροφορίας.

Όλοι οι πολίτες και κυρίως οι μαθητές, χωρίς διαχωρισμούς,  πρέπει:

        να μάθουν να αναγνωρίζουν τις ανάγκες τους σε πληροφορία

        να αξιολογούν την ποιότητα της πληροφορίας

        να μπορούν να την ανακτήσουν

        να κάνουν αποτελεσματική και δεοντολογική χρήση της πληροφορίας, και

        να την αξιοποιούν για τη δημιουργία και επικοινωνία της γνώσης

Σε αυτή την κατεύθυνση, το σχολείο και οι εκπαιδευτικοί, αξιοποιώντας τις σύγχρονες λειτουργίες των μέσων και των λοιπών παρόχων πληροφοριών, θα πρέπει να οδηγήσουν τους μαθητές στην κατάκτηση βασικών δεξιοτήτων ανάλυσης και κριτικής σκέψης, ώστε να γίνουν ανεξάρτητοι μαθητές, ενημερωμένοι πολίτες  και παραγωγοί γνώσης. Στοιχεία που θα τους βοηθήσουν αρχικά στην εκπλήρωση προσωπικών και εκπαιδευτικών και στη συνέχεια κοινωνικών, επαγγελματικών στόχων, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στη διακυβέρνηση και τις δημοκρατικές διαδικασίες την κοινωνίας.



[1] Οδηγός Σπουδών των Εκπαιδευτικών, Παιδεία στα Μέσα και στην Πληροφορία, Unesco 2011 – Ελληνική έκδοση 2014

 

Μάθηση e-μάθηση - Ιούλιος, Αύγουστος 2004 / Φ.26

Τον τελευταίο μήνα της σχολικής χρονιάς γίναμε όλοι αποδέκτες (όπως κάθε χρόνο) ενός βομβαρδισμού ανακοινώσεων για σχολικές εκδηλώσεις και παρουσιάσεις μαθητικών εργασιών ποικίλων θεμάτων. Ο όγκος των εκδηλώσεων και η ποιότητα πολλών εργασιών αποδεικνύει περίτρανα, στον καθ’ ένα, ότι το σύγχρονο σχολείο εκτός από φορέας μετάδοσης γνώσης, λειτουργεί και ως δημιουργός γνώσης.
Το πρόβλημα που προκύπτει όμως είναι η διάχυση και η διαθεσιμότητα αυτής της γνώσης. Οι εκδηλώσεις και οι παρουσιάσεις δεν μπορούν να λειτουργήσουν παρά μόνο ενημερωτικά, στον κάθε ενδιαφερόμενο, και μάλιστα τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή που αυτές γίνονται. Όμως πως θα εντοπίσει κάποιος μια εργασία που έγινε πριν τρία χρόνια αλλά τον ενδιαφέρει σήμερα; πως ένας καθηγητής θα εξετάσει διεξοδικά μια καλή εργασία έτσι ώστε να κάνει με τα δικά του παιδιά κάτι αντίστοιχο; Πως ένας εκπαιδευτικός θα εφοδιάσει, ως βιβλιογραφική αναφορά, τους μαθητές του με μια εργασία που είδε στις εκδηλώσεις; Πως θα λάβουν γνώση οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές για τις εργασίες που έγιναν σε άλλες περιοχές;

Τράπεζα θεμάτων – η πρώτη εφαρμογή

Ο θεσμός της τράπεζας θεμάτων θεσπίστηκε με το νόμο 4186 του 2013 που αφορά στην Αναδιάρθρωση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Όπως προβλέπεται:

Στο Άρθρο 3/ Αξιολόγηση, Προαγωγή και Απόλυση Μαθητών Γενικού Λυκείου, «Οι γραπτές προαγωγικές εξετάσεις σε όλες τις τάξεις του Ημερήσιου Γενικού Λυκείου και Εσπερινού Λυκείου διεξάγονται ενδοσχολικά και περιλαμβάνουν όλα τα διδασκόμενα μαθήματα εκτός των μαθημάτων της Ερευνητικής Εργασίας και της Φυσικής Αγωγής, με κοινά θέματα για όλα τα τμήματα του ίδιου σχολείου, που ορίζονται ως εξής: α) κατά ποσοστό 50%, με κλήρωση, από τράπεζα θεμάτων διαβαθμισμένης δυσκολίας και β) κατά ποσοστό 50%, από τον διδάσκοντα ή τους Διδάσκοντες».

Στο Άρθρο 11/ Αξιολόγηση, προαγωγή και απόλυση Μαθητών ΕΠΑ.Λ., «Οι γραπτές προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις σε όλες τις Τάξεις του ΕΠΑ.Λ. διεξάγονται ενδοσχολικά και περιλαμβάνουν όλα τα διδασκόμενα μαθήματα, γενικής παιδείας και τα μαθήματα των Ομάδων Προσανατολισμού, εκτός των μαθημάτων της Ερευνητικής Εργασίας, της Φυσικής Αγωγής και του Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού − Περιβάλλον Εργασίας − Ασφάλεια και Υγιεινή σε θέματα που είναι κοινά για όλα τα τμήματα του ίδιου σχολείου. Στα μαθήματα Γενικής Παιδείας τα θέματα ορίζονται ως εξής: α) κατά ποσοστό 50%, με κλήρωση από τράπεζα θεμάτων διαβαθμισμένης δυσκολίας και β) κατά ποσοστό 50%, από τον διδάσκοντα ή τους διδάσκοντες».

Στη διαδικασία αυτή το πρώτο (1ο) και τρίτο (3ο) θέμα ορίζονται από το διδάσκοντα ενώ το δεύτερο (2ο) και τέταρτο (4ο) με κλήρωση από την τράπεζα θεμάτων.

Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής του υπουργείου Παιδείας, «σκοπός της Τράπεζας θεμάτων είναι αφενός η κάλυψη του συνόλου της διδακτέας ύλης (μετά από σχετικό εξορθολογισμό της) από όλα τα σχολεία της χώρας ώστε να μη δημιουργούνται στους μαθητές μαθησιακά κενά από τάξη σε τάξη και αφετέρου να ομογενοποιηθούν τα κριτήρια αξιολόγησης για ένα αντικειμενικότερο σύστημα αποτίμησης της προόδου των μαθητών μας».

Στην πρώτη εφαρμογή του θεσμού τη σχολική χρονιά 2013-14, αναγνωρίζουμε ένα σύνολο δυσλειτουργιών που προβληματίζουν όλους τους εμπλεκόμενους στη διαδικασία (μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς).

Βασικός σκοπός όπως αναφέρεται η κάλυψη του συνόλου της διδακτέας ύλης, όμως σε καμιά περίπτωση δεν λαμβάνεται υπόψη και  η αντίστοιχη κάλυψη του συνόλου των διδακτικών ωρών.   Ιδιαίτερα στη φετινή χρονιά, υπήρξαν πολλές ελλείψεις  διδακτικών ωρών, λόγω καθυστερημένης τοποθέτησης των εκπαιδευτικών στα σχολεία με αποτέλεσμα τη λειτουργία σχολείων πολλών ταχυτήτων.

Αναφέρεται ακόμη ότι κριτήριο αποτελεί, «…ο σχετικός εξορθολογισμός της διδακτέας ύλης ώστε να μη δημιουργούνται στους μαθητές μαθησιακά κενά…». Όμως, παρόλες τις  σχετικές παρεμβάσεις σχολικών συμβούλων και επιστημονικών ενώσεων, σε πολλά μαθήματα δεν ήταν εφικτή η ολοκλήρωση της ύλης, λόγω του μεγάλου όγκου της, με αποτέλεσμα την περιορισμένη και ελλιπή προετοιμασία των μαθητών.

Σημειώνεται επίσης ότι αποβλέπει στην, «…ομογενοποίηση των κριτηρίων αξιολόγησης για ένα αντικειμενικότερο σύστημα αποτίμησης της προόδου των μαθητών μας». Όμως, όπως προκύπτει από  την εμπειρία της πρώτης εφαρμογής είχαμε τα αντίθετα αποτελέσματα αφού, η κλήρωση έβγαζε θέματα διαφορετικού βαθμού δυσκολίας σε κάθε σχολείο και αλλού οι μαθητές έφευγαν χαρούμενοι από την ευκολία των θεμάτων ενώ ταυτόχρονα, άλλοι συμμαθητές τους απογοητευμένοι από το βαθμό δυσκολίας. Έτσι, δημιουργήσαμε μαθητές πολλών ταχυτήτων και διαδικασία πολλών επιπέδων.

Αιτίες για τα παραπάνω πολλές.

Βασικότερη η αναντιστοιχία των στόχων των θεμάτων της τράπεζας με τους στόχους του μαθήματος, γιατί όπως αναφέρεται και στην προκήρυξη για την οργάνωση των θεμάτων, αυτά πρέπει, «…να υπηρετούν τους στόχους του Προγράμματος Σπουδών(ΠΣ) του μαθήματος το οποίο αφορούν και να λαμβάνουν υπόψη τους τα αντίστοιχα σχολικά εγχειρίδια…».  Αυτό όμως που αναγνωρίζουμε σε μεγάλη κατηγορία θεμάτων, όλων των μαθημάτων,  είναι ότι είναι μακριά τόσο από τα ΠΣ και τις οδηγίες για τη διδασκαλία τους, όσο και από τους αντίστοιχους στόχους.

Επίσης, ένα σύνολο από ενέργειες που επηρέασαν αρνητικά την πρώτη εφαρμογή του θεσμού. Αρχικά, η καθυστερημένη οργάνωση της τράπεζας με θέματα και η ενημέρωση της εκπαιδευτικής κοινότητας. Στη συνέχεια, το πολύ γρήγορο γέμισμά της, ουσιαστικά σε ένα περίπου μήνα, με αποτέλεσμα να γίνει δύσκολος ή να απουσιάσει  ο ουσιαστικός έλεγχος τόσο από τους συγγραφείς και από την επιστημονική επιτροπή, όσο και από τους εκπαιδευτικούς της τάξης. Στοιχεία που ανέδειξαν για άλλη μια φορά, τις δυσκολίες να γραφούν θέματα προσαρμοσμένα στη σχολική πραγματικότητα. Τέλος, η μόλις τριήμερη κοινή θέαση των θεμάτων, αφού στις 26 Ιουνίου άνοιξε η τράπεζα θεμάτων και στις 29 δινόταν το πρώτο μάθημα.

Παράλληλα, δημιουργούνται ερωτήματα για τα αποτελέσματα/ ανάγνωση της αξιολογικής διαδικασίας. Περιγράφεται ότι  η αξιολόγηση πρωτίστως αποσκοπεί στην παροχή χρήσιμων πληροφοριών για τη βελτίωση της παρεχόμενης παιδείας, είτε σε εθνικό επίπεδο (με τη βελτίωση των προγραμμάτων σπουδών, των σχολικών βιβλίων κ.ά.) είτε στο επίπεδο της καθημερινής διδακτικής πράξης, προκειμένου ο εκπαιδευτικός να αναπροσαρμόσει διδακτικές μεθόδους και προσεγγίσεις προς όφελος των μαθητών του. Όμως,  όπως διαφαίνεται, μετά την πρώτη εμπειρία, από τα μηνύματα κυρίως των εκπαιδευτικών αλλά και αρκετών γονιών, αναγνωρίζουμε την πιθανότητα να οδηγηθεί η εκπαιδευτική διαδικασία σε αγώνα δρόμου κατάκτησης των λύσεων των θεμάτων και όχι της ουσιαστικής γνώσης.

Συνολικά μας προβληματίζει το γεγονός ότι στην εφαρμογή ενός νέου θεσμού, ξεχνούμε ότι το σχολείο έχει περιορισμένο χρόνο για την ανάπτυξη της ύλης, η διδασκαλία καθορίζεται από τους στόχους και το ΠΣ του μαθήματος και η ισονομία μεταξύ των μαθητών είναι και πρέπει να είναι δεδομένη.

Βασικά ερωτήματα που προκύπτουν για την τράπεζα θεμάτων:

       Ποια η διδακτική και παιδαγωγική  σκοπιμότητα;

       Αποτελεί πανελλαδικού τύπου αξιολογική διαδικασία; Πώς επηρεάζεται η συνολική αξιολογική διαδικασία του μαθητή;

       Πώς –θα- ελέγχεται η αξιοπιστία των θεμάτων, διδακτικά, παιδαγωγικά αλλά και επιστημονικά;

       Ποιος ο ρόλος της εκπαιδευτικής κοινότητας και ειδικότερα του σχολείου;

Όλα τα παραπάνω δεν σημαίνουν ότι απορρίπτουμε τη διαδικασία, όμως υποστηρίζουμε ότι η εμπειρία της πρώτης εφαρμογής και οι προβληματισμοί που αναπτύσσονται από όλους τους εμπλεκόμενους, θα πρέπει να είναι στοιχεία που θα καθορίσουν την έναρξη ενός γόνιμου και ουσιαστικού διαλόγου στο σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας.

Ψηφιακή εποχή και ψηφιακή πραγματικότητα στη χώρα μας

Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από την κυριαρχία της τεχνολογίας, ώστε να την ονομάζουμε ψηφιακή εποχή και η παράλληλη ζωή μας, ψηφιακός  κόσμος. Το γεγονός αυτό μας «αναγκάζει» να προσμετράμε τις αποδόσεις και το ρόλο της τεχνολογίας στη ζωή μας, μέσα από ενέργειες της καθημερινότητάς μας

Ερωτήματα και αποφάσεις για την Ασφάλεια στο Διαδίκτυο

 

Τα τελευταία χρόνια συζητάμε, προβληματιζόμαστε και επενδύουμε τόσο στην ταχύτητα των εξελίξεων

στις Τεχνολογίες Επικοινωνιών και Πληροφορικής, στις καινοτομίες που επηρεάζουν την καθημερινότητά μας

, όσο και στις λύσεις ή τις καλές πρακτικές που θα μπορέσουν να λύσουν τα προβλήματα από την «αλόγιστη»

χρήση της. Κυρίαρχο στοιχείο το Διαδίκτυο που όπως αναφέρεται αποτελεί τη λεωφόρο της πληροφορίας.

Στο νέο αυτό ψηφιακό κόσμο διαπιστώνουμε καθημερινά την αντίθεση στη χρήση και αξιοποίηση της νέας τεχνολογίας,

με τις δυσκολίες/ ανησυχίες/ επιφυλάξεις των γονέων/ ενηλίκων, απέναντι στην ετοιμότητα της νέας γενιάς/ των παιδιών ,

που συνήθως βρίσκονται ένα βήμα μπροστά σε τέτοια θέματα όπως είναι και το Διαδίκτυο.

 

 

 

Διαδίκτυο λοιπόν, ένας κόσμος, ένα εργαλείο για επικοινωνία, πληροφόρηση, διασκέδαση και αγορές.

Ένα δημοφιλές μέσο που μπορεί να καθορίσει χαρακτηριστικά για τη συμμετοχή και την ένταξη των παιδιών

στη σημερινή κοινωνία αφού αποτελεί βοήθημα στην αναζήτηση υλικού τις σχολικές τους εργασίες,

δίνει πρόσβαση σε βιβλιοθήκες, σε μουσική, σε ταινίες, σε παιχνίδια και μας δείχνει πώς τα παιδιά αντιλαμβάνονται

τη διασκέδαση και την επέκταση των κοινωνικών τους δραστηριοτήτων.

 


Χαρακτηριστικά ερωτήματα:

 

  • Τι είναι το Διαδίκτυο; Ένα πολύτιμο και διασκεδαστικό εργαλείο ή το μέσο που φέρνει το παιδί μας αντιμέτωπο με σοβαρούς κινδύνους;

  • Πολλοί είναι οι γονείς που ρωτούν ποια ηλικία είναι κατάλληλη να ασχοληθεί το παιδί με τους υπολογιστές. Από ποια ηλικία τα παιδιά μπορούν να χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο;

  • Πόσο ασφαλές είναι για τα παιδιά και πώς μπορώ να καθορίσω ότι θα σερφάρει σε κατάλληλο περιεχόμενο;

  • Πρέπει τα παιδιά να αναζητούν αυτή την πρόσβαση στο σπίτι;

  • Πόσο πρέπει να ανησυχούμε όταν διαπιστώνουμε ότι αναζητούν συχνά πρόσβαση στο σπίτι φίλων, στο σχολείο, σε Internet cafe ή κυρίως από το κινητό τους;

  • Πόση ώρα μπορούν να παίζουν διαδικτυακά παιχνίδια και να «επικοινωνούν» ψηφιακά με τους φίλους τους;

  • Υπάρχει θετική πλευρά της χρήσης του Διαδικτύου από τα παιδιά;

 

Σε όλα τα παραπάνω ερωτήματα δεν υπάρχουν ακριβείς απαντήσεις, μπορούμε όμως να καθορίσουμε καλές πρακτικές. Σίγουρα όμως θα πρέπει να συζητήσουμε, να ενημερωθούμε, να μάθουμε να παρατηρούμε στάσεις και συμπεριφορές, να θέτουμε όρια, να δημιουργήσουμε σχέσεις εμπιστοσύνης με τα παιδιά μας και την τεχνολογία.

 

Υπάρχει όμως εξάρτηση ή εθισμός στο Διαδίκτυο;

 

Όπως αναφέραμε, το Διαδίκτυο αποτελεί πλέον αναγκαίο εργαλείο ενημέρωσης, ψυχαγωγίας και κοινωνικής επαφής για τους εφήβους. Ωστόσο, η υπερβολική ενασχόληση με το μέσο αυτό δημιουργεί κινδύνους ανάπτυξης ακραίων συμπεριφορών σχετικά με τη χρήση του. Γεγονός που δεν πρέπει να παραβλέπουμε είναι ότι υπάρχουν παιδιά και έφηβοι που παραμελούν σημαντικά την κοινωνική τους ζωή, τις υποχρεώσεις τους στο σχολείο και το σπίτι και η χρήση του Διαδικτύου αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο στην ζωή τους. Πώς όμως μπορούμε να αναγνωρίσουμε θέματα/ συμπτώματα «εξάρτησης» ή «εθισμού»;

 

Ένας ορισμός για τη διάγνωση του «εθισμού» είναι αυτός των Caplan και Sadock, στον οποίο πρέπει να ισχύσουν, πέντε από τα έξι παρακάτω κριτήρια, ώστε να θεωρήσουμε ότι έχουμε συμπτώματα, αλλά κυρίως θα μας οδηγήσουν στην αναζήτηση της γνώμης ενός ειδικού. Αναφέρονται:

 

  1. Εξελικτική (όλο και περισσότερο χρόνο) παραμονή στο Διαδίκτυο

  2. Αποτυχία διαχείρισης του επερχόμενου αισθήματος διέγερσης ή και κατάθλιψης

  3. Οnline παραμονή για περισσότερο από το καθορισμένο/ προτιθέμενο χρονικό διάστημα

  4. Κίνδυνος απώλειας σχέσης ή μιας κατάστασης ζωής/ευκαιρία εξαιτίας της χρήσης

  5. Ψεύδη προκειμένου να καλυφθεί η αληθινή έκταση της χρήσης και

  6. Χρήση προκειμένου να ελεγχθούν τα αρνητικά συναισθήματα

 

Σύμφωνα με έρευνες, η χρήση του Διαδικτύου πάνω από 10 ώρες την εβδομάδα, μπορεί, δυνητικά, να οδηγήσει σε υπερβολική χρήση. Το εύρημα αυτό είναι σε συμφωνία με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Παιδιατρικής Ακαδημίας για τα παιδιά και τους εφήβους που θέτει όρια ημερήσιας χρήσης οθόνης ‘screentime’, τηλεόρασης και ηλεκτρονικού υπολογιστή, τις δύο ώρες.

 

Ως ενήλικες και γονείς πρέπει όμως να έχουμε ενεργή συμμετοχή και να παρεμβαίνουμε. Στο πλαίσιο των καινούριων αλλαγών που έχει εισάγει το Facebook για τους ανηλίκους, η Συμμαχία για τα δικαιώματα του παιδιού στο Διαδίκτυο δημιούργησε μια λίστα υπογραφών από χρήστες της ιστοσελίδας, ζητώντας από το μεγαλύτερο κοινωνικό δίκτυο να σεβαστεί τα δικαιώματα των παιδιών.

 

Συγκεκριμένα, ζητά:

 

  • Την αλλαγή των εξ’ ορισμού δημόσιων προφίλ που θέτουν σε κίνδυνο τους ανηλίκους που χρησιμοποιούν την υπηρεσία.

  • Το σεβασμό της υποχρέωσης απέναντι στον νόμο και της ταυτοποίησης των χρηστών με τέτοιο τρόπο, ώστε να αποκλείει παιδιά μικρότερα των 13 ετών.

 

Πάνω από 1200 άτομα(οι υπόλοιποι που βρισκόμαστε) έχουν υπογράψει στη διεθνή συμμαχία. Στην Ελλάδα, η προσπάθεια ξεκίνησε στις 8 Σεπτεμβρίου 2013 και πρόκειται για την πρώτη συντονισμένη εκδήλωση ανθρώπων που απαιτούν πλέον από τις εταιρείες στο διαδίκτυο να σέβονται τα παιδιά και να ακολουθούν τους νόμους https://secure.avaaz.org/en/petition/Alliance_for_childrens_online_rights/.

 

Οι γονείς είναι σημαντικό να προσφέρουν την εμπειρία ζωής, ανεξάρτητα από τις γνώσεις τους και την χρήση, από τους ίδιους, της τεχνολογίας. Συζητάμε και δεν νιώθουμε ότι είμαστε σε δύσκολη θέση. Ενισχύουμε το σχολείο που καλείται να διαδραματίσει ιδιαίτερο, συντονισμένο και σημαντικό ρόλο. Η εκπαίδευση αποτελεί ή πρέπει, την καλύτερη θωράκιση σε θέματα ασφάλειας, σε αντίθεση με τιμωρητικά ή περιοριστικά μέτρα των οποίων το αποτέλεσμα συχνά είναι προσωρινό και αποτελεί μη συνειδητή επιλογή.

 

 

 

Δεν ξεχνάμε για φέτος «Όλοι μαζί, για ένα καλύτερο Διαδίκτυο!», Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2014