03252017Σαβ
ΕνημέρωσηΠεμ, 02 Φεβ 2017 8pm

Όταν αχνίζουν τα πηγάδια

Κι ένα τέταρτο μητέρας αρκεί για

                                                            δέκα ζωές, και πάλι κάτι θα περισσέψει

                                                            που να το ανακράξεις σε στιγμή

                                                                μεγάλου κινδύνου.

                                                                                                       Οδ. Ελύτης

Η κορφή του Κάστρου φιλά τον ουρανό. Τα σύννεφα περνούν δίπλα του πιο  χαμηλά από αυτό και κάνουν τη δουλειά τους… Ο βοριάς, περνώντας μέσα από τις ελατοβελόνες, λες και παίρνει δύναμη και κατεβαίνει σφυρίζοντας.


Ένας νέος 100 χρονών

37693 407887620171 347161365171 4709148 3980798 nΓράφει ο Γιώργος Κοκκινάκος

…Σου ‘ρχεται να πετάξεις ψηλά

και από κει να μοιράσεις δωρεάν

την ψυχή σου…

Οδ. Ελύτης


Δεν ανήκω στους πιστούς της εκκλησίας, ούτε συχνά εκκλησιάζομαι. Όμως ο γέροντας Ειρηναίος δηλώσας ότι παραιτείται από τον επισκοπικό θρόνο πριν μερικά χρόνια θα λειτουργούσε μια από τις τελευταίες του φορές σε εξωκλήσι στην Κίσσαμο Χανίων. Ο δρόμος με έφερε μέσα στο εκκλησάκι, στο «κήρυγμα».


Μπαίνοντας στην εκκλησία, ένοιωσα αμέσως κάτι το μυστηριακό.


Όλο το εκκλησίασμα έψαλλε, μαζί με τον Επίσκοπο, σύψυχα, αυθόρμητα, με μια βαθιά μνήμη των προγονικών, των ιερών, των απαράγραπτων, των απαραβίαστων. Και ο ψιθυριστός ψαλμός, ανεβαίνοντας μαζί με το λιβάνι, ακουγόταν στα πέρατα.
Όταν τελείωσε η λειτουργία, ο σοφός γέροντας άρχισε να μιλά στο εκκλησίασμα. Όχι σαν ιεροκήρυκας, με λόγο στομφώδη, προστακτικό, κυριαρχικό, πατερναλιστικό.

 

Αλλά σαν πατέρας, σαν φίλος. Με λόγια ψιθυριστά, παραινετικά, χωρίς να «εξηγεί», να «αποκαλύπτει», να «μελλοντολογεί», να «κηρύττει».


Τα λόγια του ήταν οραματικά, βιωματικά, έβγαιναν «από μέσα».


Ήταν ολόκληρος μια τρεμάμενη φλογίτσα από ένα κερί που λιώνει. Χαμηλόφωνος, κεντρομόλος, εσωτερικόστροφος, υπαρξιακός , εξαυλωμένος. Ο λόγος του στεναγμός, λυγμός, μα και λεπίδα.


Αφανάτιστος αλλά στέρεος. Να γιατί τον λατρεύουν οι άνθρωποι στην Κρήτη. Όταν τον βρήκε το «γήρας», παραιτούμενος από τον επισκοπικό θρόνο-χωρίς σύνταξη αφού πρόκειται για ισόβια θέση-επέστρεψε στο σκούφο του και στο τριμμένο ράσο. Στις μεγάλες του αγάπες δηλαδή. Εκεί κατοικεί ο Ειρηναίος. Στο λίγο, στο ελάχιστο, στο τίποτα. Δηλαδή στο παν. Δεν του ανήκει τίποτα, γι΄ αυτό του ανήκουν τα πάντα.

 

Ο Ειρηναίος δεν λέει το καλό, αλλά το πράττει. Γι΄ αυτό είναι ταγός, ηγέτης, φάρος πνευματικότητας και στοχασμού, αποκούμπι ολόκληρης της Κρήτης.


Αν δεν αντιμετωπίσουμε την κόλαση που ζούμε, δεν υπάρχει παράδεισος, λέει ο Ειρηναίος. Το οραματικό του κοινωνικό έργο(ΑΝΕΚ, ΕΤΑΝΑΠ, γηροκομείο Καστελίου, Ίδρυμα Αγ. Σοφία, κ.λ.π.) είναι τεράστιο.


Άνθρωπος ανοιχτών οριζόντων, ευφυής, πρωτοπόρος, ριζοσπάστης, ανήσυχος.
Ανοιχτός σε όλα τα ρεύματα σκέψης, γήινος, αγωνιστής και αγωνιώδης.
Όταν ο Ειρηναίος μιλά για τη γη, τα ζώα, το χωράφι, τα σπαρτά, τα λόγια του παίρνουν συμπαντική διάσταση, αγγίζουν την ουσία των πραγμάτων. Ένας θρησκευτικός ηγέτης αλλά και ένας κοινωνικός οραματιστής. Όταν σχεδιάζει, σε παρασύρει, σε εμπνέει. Ένας νέος 100 ετών. Η μορφή του ασκητική, εξαυλωμένη, δείχνει το δρόμο και την μέθοδο, πώς η ύλη γίνεται πνεύμα… Ένας φάρος που αναβοσβήνει και δείχνει το πέρασμα… Στις μέρες που ζούμε.

 

ΣΣ. Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στις σελίδες της «Πυξίδας της Πόλης» πριν από καιρό. Παρακολουθώντας το τελευταίο διάστημα  μια σειρά από εκδηλώσεις μνήμης για τον γέροντα νιώσαμε την ανάγκη, καταρχήν να ξαναδιαβάσουμε εμείς το κείμενο και στην συνέχεια, να το ξαναμοιραστούμε μαζί σας. μ.φ.

 

 

Σκέψεις πάνω στον «έρωτα στα χιόνια» του Αλ.Παπαδιαμάντη

Η φύση στην ισορροπία της είναι τυφλή

Στην ανισορροπία της αρχίζει να βλέπει.

ILYA PRIGOGINE

Ένα σχόλιο για τις εξαρτήσεις

Γ. Κοκκινάκος

 Αν αναλογιστεί κανείς τις αλλαγές που έχουν γίνει στην κοινωνία μας τα τελευταία 30 χρόνια θα εκπλαγεί.  Αλλαγές όχι μόνο στο κοινωνικοοικονομικό επίπεδο αλλά κυρίως στο εποικοδόμημα. Οι κοινωνικές συμπεριφορές των πολιτών και το ανθρωποείδωλο που έχει διαμορφωθεί έχει αλλάξει εντελώς τον κόσμο μας. Η κοινωνία και οι προσομοιώσεις της (οικογένεια, σχολείο, γειτονιά, παρέα) δεν έχουν καμία σχέση με την παραδοσιακή κοινότητα. Οι παραδοσιακές αξίες της συλλογικότητας, της επικοινωνίας, των κοινωνικών αποθεμάτων, έχουν πια εξαφανιστεί και στη θέση τους δεν μπήκε τίποτε που να συνενώνει και να διατηρεί τον κοινωνικό ιστό. Ιδιαίτερα η οικογένεια έχει αλλάξει και ως προς την δομή της και ως προς την λειτουργία της.  Στα πλαίσια της παραδοσιακής οικογένειας γίνονταν τα πάντα. Ιατρική, εκπαίδευση , πολιτισμός λύση τεχνικών   προβλημάτων, δίκαιο, ψυχαγωγία. Η οικογένεια ήτο τόπος και τρόπος δημιουργίας, τόπος και τρόπος παραγωγής νοήματος για τα μέλη της. Την χαρακτήριζε  μια αξιοζήλευτη  αυτονομία και δύναμη αυτεξουσιότητας.

Αντίθετα σήμερα όλες αυτές οι αρμοδιότητες έχουν εκχωρηθεί στους «ειδικούς».Ο χώρος της οικογένειας κατήντησε χώρος μη δράσης. Οι ειδικοί κάνουν τα πάντα. Αντί αυτών η οικογένεια και οι άνθρωποι έχασαν την αυτονομία τους.  Ο περιπτεράς της γειτονιάς να μην ανοίξει μία μέρα αυξάνεται η εντροπία στους ανθρώπους, αυτόματα. Δεν μπορούμε να ζήσουμε πλέον χωρίς τους ειδικούς. Συνακόλουθα οι άνθρωποι εξαρτώνται ως υπάρξεις  από διάφορες καταστάσεις. Από την τεχνολογία, από τον καταναλωτισμό, υλικά αγαθά, από ουσίες κλπ. Η κοινωνία της κατανάλωσης, της ταχύτητας, της ανάπτυξης, δηλαδή το καπιταλιστικό σύστημα πριν καταστρέψει τη φύση και φανερώσει τα αδιέξοδά του, κατέστρεψε τον ψυχισμό των ανθρώπων. Κατασκευάζει ανθρώπους χωρίς  αυτονομία, χωρίς  αυτεξουσιότητα  εξαρτητικούς και εξαρτημένους. Μοναχικούς, αγχώδεις, φοβικούς και φοβισμένους, ατομιστές, αμοραλιστές, ανταγωνιστικούς, αμετροεπείς. Καταναλωτικούς και ενεργοβόρους. Πειθήνιους    ετερόνομους   και άβουλους. Γιατί σ αυτούς στηρίζεται, αναπαράγεται και διατηρείται. Επομένως οι εξαρτήσεις πριν πολιτογραφηθούν ως ψυχιατρικά  προβλήματα, είναι βαθύτατα και μόνο κοινωνικά. Βαφτίζονται επιστημονικά  μόνο με την διαμεσολαβηση της επιστήμης. Εκείνο που πρέπει να γίνει είναι αντί να καταγγέλλουμε τις ελλείψεις του κράτους, και το άδικο της κοινωνίας, πρώτα να φροντίσουμε στις προσομοιώσεις της κοινωνίας. (σχολείο γειτονιά και κυρίως οικογένεια) να διαμορφώσουμε συνθήκες   παραγωγής νοήματος, για τις ανθρώπινες υπάρξεις. Στη θέση της κενοδοξίας, της υλοφροσύνης και του εφήμερου να βάλουμε αξίες πνευματικές, ανθρωπιστικές, με ηθικό νόημα. Το πρόβλημα των εξαρτήσεων δεν θα το λύσουν οι ειδικοί παρά τις βοήθειες που δίδουν.

Το πρόβλημα των εξαρτήσεων επίσης δεν θα το λύσει η αναμονή ενός άλλου κοινωνικού μοντέλου. Αυτό είναι άλλοθι για την αδιαφορία μας σαν πολιτών, σαν γονιών, σαν δασκάλων. Το πρόβλημα των εξαρτήσεων θα λυθεί αν ο καθένας στον μικρόκοσμό του δημιουργήσει συνθήκες παραγωγής νοήματος για τους ανθρώπους. Χωρίς υλοφροσύνες, χωρίς λαγνεία για το περιττό, χωρίς ματαιοσχολίες, με  ερωτήματα  για το φθαρτό, και με εναγώνια ερωτήματα για το είναι. Το κύτταρο για μια τέτοια διεργασία    είναι η οικογένεια και δευτερευόντως  το σχολείο. Το κλειδί βρίσκεται στις διεργασίες  στο  ήθος, στο ύφος , στις στοχεύσεις, και στις  προτεραιότητες  της οικογένειας.

Στην καθημερινή πρακτική ζωή της, στις πράξεις της, στον τρόπο που συναλλάσσεται, ζει και εργάζεται, και όχι στις ιδεολογικοπολιτικές ρητορείες  και στις μεγαλοστομίες  και στην  δήθεν πάλη , για μια μελλοντική ιδεατή κοινωνία.

Έπαψε να κατασιγά τα αγωνιώδη και τα θεμελιώδη με «απορία», με σκέψη, με ιδέες, με αξίες. Νόμισε ότι δήθεν μπορεί να τα καλύψει με τα υλικά, καταναλωτικά αγαθά. Τα αποτελέσματα τα βλέπουμε γύρω μας…

Ο άνθρωπος έχασε όμως και το προνόμιο να ασκείται στην απώλεια. Έχασε έτσι την επαφή του με την πραγματική ζωή. Η οποία είναι γεμάτη με απώλειες.

Μια άσκηση στην απώλεια είναι ο ανθρώπινος βίος, ο νοηματοδοτημένος με τα βαθιά, τα αναπάντητα, τα αγωνιώδη. Η άσκηση στην ηδονή δεν μας βοηθά, αντίθετα στην δυσκολία και στον πόνο μας αφήνει μετέωρους. Και εμείς ψάχνομε την λύση, την βοήθεια, την διέξοδο σε κάτι έξω από μας…

Δεν είμαι υπέρ της ρητορικής του πόνου, αλλά η ζωή δεν αποφλοιώνεται απ’ τον πόνο όπως νομίζει ο σύγχρονος άνθρωπος.

Αυτές οι απώλειες μας οδηγούν στην κοινωνία των εξαρτήσεων, αφού χάνομε την αυτονομία μας ως υπάρξεις. Μεγαλώνουμε τα παιδιά μας σε «προστατευτική γυάλα», μην τους λείψει ότι έλειψε σε μας , αλλά τα ετοιμάζομε για να πιαστούν στο δόκανο  μιας εξαρτησιογόνου κοινωνίας. Και είναι τυφλότητα να πιστεύει κανείς ότι η μόνη εξάρτηση σήμερα είναι η εξάρτηση από τα ναρκωτικά.

Γεμάτη η κοινωνία μας είναι από εξαρτησιογόνα και από ειδικούς των εξαρτήσεων. Δεν θέλομε να τα δούμε…

 

Και δεν θέλομε να δούμε επίσης-ίσως γιατί μας γεμίζει ευχές-ότι η οικογένεια, η λειτουργία της, οι στοχεύσεις και οι ιεραρχήσεις της είναι το πεδίο όπου παίζεται το παιχνίδι της ολοκλήρωσης της προσωπικότητας.

Εκείνο που συγκροτείται στην παιδική ηλικία, φαινοτυπικά ενηλικιώνεται αργότερα. Δύσκολο-το δυσκολότερο-επάγγελμα αυτό του γονιού.

Πώς μεγαλώσαμε τα παιδιά μας, πώς αισθανόμαστε, [πώς σηματοδοτείται η αλληλοσχέση μας με το περιβάλλον και με τον Άλλο, πώς σκεπτόμαστε, αλλά κυρίως πώς φαντασιώνουμε τον άνθρωπο. Δεν υπάρχει ο ατομικός άνθρωπος που νομίζομε παρά μονάχα ο κοινωνικός άνθρωπος. Ο σημερινός άνθρωπος είναι ένας άνθρωπος υβρίδιο πολύ μακριά από την ουσία και την ύπαρξη. Καταναλωτική είναι και η πολιτική μας συμπεριφορά, αφού αναζητούμε ένα αρχηγό, ένα μεσσία, να μας βγάλει από την κρίση. Ξεχνώντας το βασικό ότι ο άνθρωπος είναι ο δημιουργός της ιστορίας του…

Ας αναστοχαστούμε λοιπόν. Θα μου πει κανείς. Τι πάει να πει να αλλάξουμε το ύφος της  και οι προτεραιότητες  της οικογένειας; Αυτά είναι θεωρίες.

Ακούστε λοιπόν: Όποιος νομίζει ότι έχει δίκιο, μην το ακούσει. Θα σας πω μόνον ένα παράδειγμα: λέει η θεωρία του διπλού δεσμού του Bateson ότι το παιδί δεν πρέπει να μεγαλώνει σε καθεστώς αντιφατικότητας, σε καθεστώς διπλών μηνυμάτων. Δηλαδή για την κάθε πράξη σήμερα να εισπράττει έπαινο και αύριο αποδοκιμασία το παιδί, ή ο ένας γονιός να λέει το ένα και ό άλλος το άλλο, ή λεκτικά να εκπέμπουμε ένα μήνυμα και εξωλεκτικά το άλλο. Αυτό είναι καταστροφικό. Διότι δεν βοηθάει το παιδί να αναπτύξει ένα λειτουργικό αλγόριθμο και να νοηματοδοτήσει τον Κόσμο. Μπαίνει έτσι σε ένα κενό νοήματος. Ακόμα περισσότερο δεν πρέπει σαν γονείς λεκτικά να λέμε το ένα και να πράττομε το άλλο. Αυτή η σχάση  μεταξύ του λέγειν και του πράττειν στην κοινωνική μας συμπεριφορά δεν βοηθάει το παιδί να οργανώσει ένα συμπαγές Κοσμοείδωλο, με τα γνωστά επακόλουθα. Κανείς δεν μπαίνει στις εξαρτήσεις  αν δεν μπει πρώτα σε κενό νοήματος. Υπάρχουν πολλές αυταπάτες σήμερα στους ανθρώπους του ύστερου καπιταλισμού ιδιαίτερα. Ότι τα υπαρξιακά χάσματα καλύπτονται δήθεν με καταναλωτικά αγαθά, ότι σημασία έχει το έχειν και το φαίνεσθαι και οχι  το είναι κλπ. Το πρόβλημα των εξαρτήσεων και η θεραπεία τους είναι κάτι που μας περιλαμβάνει όλους. Σταματώ εδώ, μην πάρω άλλο χρόνο.

Σας Ευχαριστώ

(παρέμβαση στις 1/2/2014 στο Νεώριο Μόρο σε μια συζήτηση για τις εξαρτήσεις) 

Έχομε διαπραγματευτικά όπλα

«Έτσι ξανά και ξανά με οργή ποτισμένη με μίσος ξεσπάνε

εναντίον των ελλήνων, εναντίον αυτού του μικρού και αλαζονικού έθνους…

Οι άνθρωποι συνεχίζουν να νοιώθουν φόβο απέναντι στους έλληνες.

Βέβαια που και που κάποιος εμφανίζεται να αναγνωρίζει ακέραια

την αλήθεια που διδάσκει ότι οι έλληνες είναι

οι ηνίοχοι κάθε επερχόμενου πολιτισμού…

Φ. Νίτσε

(Η γέννηση της τραγωδίας 1872)

Εναντίον της ανασχετικής ηλιθιότητας

Γ.Κοκκινάκος

….κι εσύ πικρέ που το βαλες γινάτι
να βρεις, να κόψεις το αμύγδαλο του κόσμου
και σου απόμεινε το χέρι

γράφοντας κάτι ποιήματα….
Οδ. Ελύτης
(τρία ποιήματα με σημαία ευκαιρίας)

Σκέψεις γύρω απ την κρίση

Οικονομική ύφεση είναι η περίοδος κατά την οποίαν

πρέπει να ζήσουμε χωρίς εκείνα τα πράγματα

τα οποία οι παππούδες μας δεν είχαν καν ονειρευτεί.

Ανώνυμος

Γιατί η ενότητα της αριστεράς είναι διαφεύγουσα;

Εγώ βλέπω άλλο.

Η λογική της εξουσίας συνεχίζεται

Ν. Καρούζος

(Νεολιθική νυχτωδία στην Κροστάνδη)

 

Είναι να απορεί κανείς, ιδιαίτερα τώρα που οι αντικειμενικές συνθήκες είναι ώριμες (κρίση καπιταλισμού, αύξηση παραγωγικών δυνάμεων),γιατί  δεν διαμορφώνονται κατάλληλες συνθήκες και στο λεγόμενο «υποκειμενικό παράγοντα».

Μέτρα εξορθολογισμού του κράτους, όχι μέτρα αναλγησίας

Γράφει  ο Γ Κοκκινάκος

Να είχαμε μιαν Άνοιξη

Μη γελάς

Με πράγματα που δεν υπάρχουν, μη γελάς

Κ. Δημουλά

Πίστη ή σκέψη;

«Αν δεν στηρίξεις το ένα σου πόδι έξω από τη γη,

ποτέ σου δε θα μπορέσεις να σταθείς πάνω της»

[Μ. Νεφέλη] Οδ. Ελύτης

 

Η διαφορά είναι πληροφορία. Και η διαφορά κάνει τη διαφορά. Έτσι εξελίσσονται όλα τα συστήματα, ομού και τα ανθρώπινα. Αλλιώς συρρικνώνονται και πεθαίνουν. Οποιοδήποτε σύστημα, αν δεν τροφοδοτείται απ’ το περιβάλλον, αν δεν έχει κανάλια να δίνει και να παίρνει, να μεταβολίζει καινούρια στοιχεία, είναι νεκρό.

Στην εποχή των θρυμματισμένων βεβαιοτήτων …

Κοιμήσου Κεμάλ. Αυτός ο

κόσμος δεν θα αλλάξει ποτέ

Ν. Γκάτσος

Στην εποχή των αποπληροφόρησης  μέσα απ τον καταιγισμό της πληροφορίας , του υπαρξιακού πανικού, της σχοινοτενούς πολιτικολογίας, των σωτηριολογικών λύσεων και των εσχατολογικών ρητορικών σχημάτων, καιρός για αναστοχασμό.

Μπροστά στην κάλπη

Μη φοβάσαι που φοβάσαι……
Μ. Ρασούλης

Θέλω να πιστεύω ότι το μήνυμα των εκλογών ήταν σαφές. Τόσο σαφές που είναι δύσκολη η αποκρυπτογράφησή του. Όπως ακριβώς το πολύ φως τυφλώνει…..Αλλιώς δεν εξηγείται η στάση των 2 «μεγάλων» κομμάτων, των κομμάτων δηλαδή που άσκησαν την εξουσία τα τελευταία 40 χρόνια και έφεραν τη χώρα στο βάραθρο.

Μεταβιομηχανική κοινωνία και ιατρική

Παλιά, όταν η θρησκεία ήταν ισχυρή και η επιστήμη

αδύναμη, οι άνθρωποι θεωρούσαν την μαγεία ιατρική.

Σήμερα, που η επιστήμη είναι ισχυρή και η θρησκεία

αδύναμη, οι άνθρωποι θεωρούν την ιατρική μαγεία.

THOMAS SZASZ

κοινωνική αλλαγή και αριστερή

Γιατί ηττήθηκε η Αριστερά στην Ευρώπη στην δεκαετία του 70; Πού πήγε αυτό το ρωμαλέο, πρωτόγνωρο, πλουραλιστικό και πολλά υποσχόμενο κίνημα; Γιατί αντι αυτού ανέκαμψε ο καπιταλισμός και μέσα από τον νεοφιλελευθερισμό ισοπέδωσε ότι κοινωνικές κατακτήσεις υπήρξαν;

Η κρίση και οι ειδικοί της

Γ. Κοκκινάκος

 

…Φυσικά δεν απευθύνομαι

στους ανέμελους ψυχοκαλλιεργητές

Σπ. Κακούρας

Οι άνθρωποι μαθημένοι στην ευκολία, στην ευρυχωρία, στην κακή ευδαιμονία τα έχουν χαμένα. Τελείωσε το πανηγύρι, δανεικά πλέον δεν υπάρχουν και άρχισαν τα δύσκολα. Ο καθένας δείχνει τον απέναντι σαν αίτιο του κακού. Οι διάφορες επαγγελματικές ομάδες τα ρίχνουν στους διπλανούς και η αυταπάτη συνεχίζεται. ‘Όλα αυτά είναι επίσης στοιχεία της κρίσης.

Οι κερδοσκόποι της δραχμής

Μπορεί να έγιναν-και για πολλούς έγιναν – λάθη στην πολιτική της Ελλάδας ιδιαίτερα τα τελευταία 2 χρόνια της κρίσης. Μπορεί να έγιναν – και για μερικούς έγιναν- ακόμα και σκόπιμα «λάθη». Όμως τώρα δεν είναι η ώρα γι αυτόν τον λογαριασμό. Θα έλθει και αυτή η ώρα.